Hypnose als pijnstiller in het kinderziekenhuis

Geplaatst: 31 augustus 2010 door Jan ter Harmsel
Het Juliana Kinderziekenhuis (JKZ) gaat op alle afdelingen hypnose toepassen bij de behandeling van kinderen. ,,Daarbij moet je vooral denken aan afleidings- en ontspanningstechnieken.'' Vijf vragen aan Madelon Ruige, kinderarts in het JKZ.
Wat gaat u precies doen?
,,Wij willen kinderen in een hypnose brengen om op die manier angst, stress en pijn te verminderen. Het belangrijkste doel is om de kinderen makkelijker door een moeilijke tijd te helpen. Ons doel is om de zorg zo kindvriendelijk mogelijk te maken. Sinds 2001 doen meerdere ziekenhuizen dit in Nederland op specifieke afdelingen. Wij voeren het ziekenhuisbreed in. Dertig medewerkers van het ziekenhuis volgen een opleiding om zo'n behandeling te kunnen doen.''
Kinderen hypnotiseren, dat klinkt heftig.
,,Dat is het niet. Op hypnose rust een groot taboe in Nederland. Iedereen denkt meteen aan Rostelli-achtige dingen. Daar doen mensen dingen tegen hun zin, bij ons niet. We passen hypnose alleen toe als kind en ouders willen meewerken. Alles moet wel ethisch verantwoord gebeuren. Deze techniek is alleen aanvullend en vervangt niet de gebruikelijke medicatie. Wat we concreet doen is kinderen aan iets anders laten denken. We nemen ze mee naar die hele leuke vakantie. Het belangrijkste is dat ze zich op iets plezierigs focussen en niet op de pijn van de prik die ze zo krijgen. Op die manier kun je kinderen leren dat ze bij een volgende keer bij zichzelf de techniek toepassen. De prik blijft dezelfde prik, maar wordt anders ervaren.''
Wat is het verschil met kinderen afleiden?
,,Dat valt in hetzelfde straatje. Maar door de opleiding staan behandelaars bewuster stil bij de angst die komt kijken als een kind een prik krijgt. Het is anders dan samen tot drie tellen. Je probeert samen met het kind de focus volledig te verleggen. Dat kan ook prima, we leren zelfs kinderen om zelf in hypnose te raken als ze angst hebben.''
Waarom is dat nodig?
,,Dat heeft veel voordelen, ook voor de ouders van de kinderen. We geven kinderen mee dat ze iedere keer rustig moeten gaan zitten, zich moeten ontspannen, de ademhaling moeten controleren en ergens anders aan moeten denken. Zo zijn ze zelf ook sterk gefocust op iets anders. Die techniek kun je ook gebruiken bij bijvoorbeeld een tandartsbezoek. Daar geldt hetzelfde psychologische effect, want ook dat kunnen ze normaal als niet prettig ervaren.''
U hebt zelf al ervaring met het onder hypnose brengen. Hoe reageren kinderen hierop?
,,Ik heb erg goede ervaringen met deze afleidings- en ontspanningstechnieken. Maar we passen ze niet altijd toe, want niet iedereen heeft last van angst of stress als hij een prik moet krijgen. Ook overleg met de ouders is erg belangrijk. Ouders zijn zelf ook minder gespannen als ze merken dat hun kind geen angst of stress heeft.''

  Hypnose helpt tegen gewoonte hoesten bij kinderen

Eenvoudige methoden van zelfhypnose/autosuggestie blijken het gewoontehoesten van sommige kinderen aanzienlijk te kunnen verminderen.
Het onderzoek vond plaats bij kinderen die gemiddeld een jaar lang iedere dag om de paar seconden hoestten. Bij medisch onderzoek werden geen lichamelijke afwijkingen gevonden die voor dit hoesten een verklaring konden geven.
De kinderen werden individueel geïnstrueerd hoe ze zelfhypnose konden toepassen om weerstand te bieden aan de prikkel tot hoesten. Na een enkele sessie stopten 40 van de 51 kinderen met hoesten. Vier anderen stopten binnen een week en nog twee anderen na een maand1.
Gewoontehoesten is een rauwe blaffende hoest die blijft bestaan lang nadat een verkoudheid of griep genezen is. Het kind hoest overdag enkele keren per minuut, maar nooit in zijn slaap. Het hoesten beschadigt de keel en de luchtwegen en zo kan een vicieuze cirkel ontstaan. Geneesmiddelen, bijvoorbeeld hoestdempende, helpen niet. Hypnose helpt de patiënt de sensatie die tot hoesten aanleiding geeft te negeren.
1J Pediatr, 2004; 144: 213-217

  Hoe helpt Hypnose tegen chronische pijn

Hypnose staat opnieuw in de belangstelling als alter¬natieve methode van anesthesie, vooral voor kleinere ingrepen (plaatsen van sondes, drains, verbanden) maar ook voor grotere operaties, van tandextracties tot tubaligatuur en plastische heelkunde. Ook voor de behandeling van chronische pijn in pijnklinieken zien sommigen hypnose als een waarde¬vol middel.
Subjectieve pijn
"Ten opzichte van pijn zijn we niet allen gelijkwaardig: er bestaat zoiets als een genetische variatie van pijn-receptoren. Zo komt het ook dat patiënten anders reageren op medi¬catie. Daarbij komt nog dat mensen de pijn anders ervaren naargelang hun opvoeding, hun cultuur, de wil om aan bepaalde sociale verwach¬tingen te beantwoorden. Voeg daar nog de persoonlijke beleving bij of de omgeving van de patiënt, en zijn angstgevoelens", legt Prof. Faymonville uit. "Pijn veroorzaakt ook de gelijk¬tijdige activatie van verschillende hersenzones: de frontale kwab, de parietale kwab (voor de gevoelig¬heid), de cortex, de amygdala (voor de intensiteit), enz."
Zes op de tien consultaties bij de huisarts zijn het gevolg van acute pijn, die chronisch kan worden, en resistent tegen elke behandeling. Chronische pijn wordt verder ook in de hand gewerkt door zijn eigen gevolgen, lOa Is inactiviteit, angst, zwarte gedachten, eenzaamheid. Of nog door iatrogene reacties. Zo vindt de patiënt geen doeltreffende behandeling. "In bepaalde gevallen moet de arts van strategie veran-deren: aangezien er geen behan¬delingen meer voorhanden zijn, moet de patiënt met zijn pijn leren leven."
Hypnose in de pijnkliniek
In de pijnkliniek van het Luikse CHU oefent Prof. Faymonville hypnose uit met een multidisciplinair team. "Naast algologen, met een bijko¬men de medische vorming - anesthe¬sisten, neurologen, fysiotherapeuten, reumatologen - zijn er ook psychologen, verpleegkundigen, kinesisten, ergotherapeuten en sociale assistenten, voor een globale behandeling. Die behelst een opti¬male keuze van de medische behan¬deling. De patiënt moet echter ook opnieuw autonoom worden, vooral indien de behandelingen niet zeer doeltreffend zijn." Hier kan auto¬hypnose nuttig zijn.
Wanneer de patiënt zijn aandacht van de pijn afwendt, kan de inten¬siteit van de pijnsensatie vermin¬deren. "Aan mensen met chroni¬sche pijn wordt vaak gezegd dat ze best met vakantie gaan, dat ze hun zinnen moeten verzetten, en dat de pijn dan wel zal overgaan. Daar zit een zekere waarheid in: volgens een experiment (1) op acht vrijwilligers blijkt dat ze als ze hun hand op een hete pia at leggen, minder subjectieve pijn ervaren als ze tegelijk aan een virtuele realiteit zijn onderworpen. Op een scanner zien we dan ook dat bepaalde hersenzones minder worden geactiveerd. Wanneer ze aandachtig moeten zijn, een complexe taak moeten afwerken, wor¬den de hersenzones voor pijnsensatie minder geactiveerd." om de pijn te verbijten, kan het nuttig zijn om de emoties onder controle te houden. Ook kan bij¬voorbeeld door meditatie. Zo kon een onderzoeker aantonen dat bij meditatie de pijnsensatie vermin¬derde. Hetzelfde geldt voor hyp¬nose. (2,3)
Ander bewustzijn
In tegenstelling tot wat zijn ethy¬mologie laat vermoeden, is hypnose geen slaaptoestand: in 1949 zag men op EEG dat de persoon onder hypnose wel degelijk wakker was. Men is dus niet volledig "weg uit geest en lichaam", maar in een staat van grote relaxatie, van beschik¬baarheid . "Iedereen kan in bepaalde . omstandigheden die voor hem gun¬stig uitvallen een gewijzigde vorm van bewustzijn aannemen. Hypnose is een subjectieve ervaring, met een speciale hersenactiviteit. In die toe¬stand verandert het contact met zichzelf en met de omgeving; de aandacht wordt aangescherpt, met een meer toegankelijk geheugen als resultaat. Er is echter ook een keerzijde: iemand onder hypnose is zeer beïnvloedbaar, met minder oordeelvermogen, analyse en rede¬nering."
Geen goeroe
Om het effect van hypnose op chronische pijn te onderzoeken, deed men een beroep op functionele NMR met Cyclotron. Ook gebeurde in een studie met 13 vrijwilligers, normaal bewust en onder hypnose. De pijn werd veroorzaakt door een laser op de handrug, a 300-400-500 en 600mJ (de pijnsensatie begint vanaf 450mJ). Elke vrijwilliger beschikte over een klavier om de pijn te evalueren van o tot 4. ondertussen werden de geactiveerde hersenzones onder¬zocht. "Resultaat: een vergelijkbare evolutie van de pijncurve, maar met een lagere intensiteit onder hyp¬nose. Men stelde vast dat hersenzones van het pijncircuit onder hypnose praktisch niet geactiveerd werden ... In een andere studie (4) daarente¬gen werden normaal bewuste vrij¬willigers onderworpen aan een elektrode van 50°(: het effect op de hersenen stemde overeen met een ernstige pijnsensatie. Wanneer echter aan personen onder hypnose werd gezegd dat ze aan een zelfde pijnstimulus onderworpen zijn - ter¬wijl dat helemaal niet juist is! - zien we toch een activatie van het pijn¬circuit, maar in mindere mate."

Hypnose lijkt dus wel een positieve rol te spelen in de aanpak van chronische pijn, voor zover de therapeut betrouwbaar is: men mag zich zeker niet door een goeroe laten behandelen ...
Een onafhankelijke patiënt moet zelf en alleen kunnen beslissen om tot hypnose over te gaan.
"Men kan zelf de timing bepalen en er zo alleen uit geraken, zoals men na een middagdutje wakker wordt",
zegt Faymonville. "Het komt erop aan de techniek aan te leren en ze te gebruiken als het noodzakelijk is.
Vergeet evenwel niet dat hypnose geen behandeling is, maar een middel om de pijn te leren bedwingen, om ermee te leven."

  Ik weet wat je deed

Chinees praten, rondzwemmen als een dolfijn of € 140 betalen voor een pakje zogezegd illegale frieten. In het nieuwe VTM-programma Ik weet wat je deed doen kandidaten de vreemdste dingen onder hypnose. Maar wat veel mensen niet weten is dat hypnose ook gebruikt wordt als therapie. “Veel klanten zijn in het begin nogal sceptisch”, getuigt hypnotherapeute Martine “Tinne” Jackson van Innermotion uit Borgerhout. “Gelukkig verandert dat snel als ze eenmaal onder hypnose zijn geweest.”

“En slaap diep en vast.” Met die woorden brengt hypnotiseur Jos Claus van de VTM-show Ik weet wat je deed de kandidaten onder hypnose. In die toestand beleven de deelnemers twee dagen lang de vreemdste avonturen en maken ze, aldus presentator Koen Wauters, “op een wonderbaarlijke manier hun dromen waar”. Pas in de studio worden de kandidaten voor het eerst met hun belevenissen geconfronteerd. En dat leidt soms tot hilarische situaties. Zo zag de 22-jarige Tine zichzelf roepen en gillen terwijl haar auto amper 20 km per uur reed. Ze was er immers van overtuigd dat ze in een rode Ferrari door de bochten scheurde. In een andere aflevering verkondigde Patrick dan weer vol overtuiging dat Superman naast hem vloog, terwijl hij in werkelijkheid in een vliegtuig op de grond zat.

Fantastische wereld
Toch is hypnose niet voor iedereen louter entertainment.
Hypnotherapeuten maken er gebruik van om mensen van lichamelijke en geestelijke problemen te verlossen: onder hypnose bevrijden ze klanten van verslavingen en fobieën, bestrijden ze gewrichtspijnen en helpen ze om trauma’s te verwerken. Maar hoe werkt dat allemaal precies?
“Onder hypnose laten mensen de beperkende denkwereld waarin we allemaal leven los en ervaren ze de wereld op een heel andere manier”, legt Hypnotherapeute Tinne uit. “Zo krijgen ze niet alleen inzicht in de oorzaken en achtergronden van hun ziekte of gedrag, maar ook in hun reacties en mogelijkheden. Op die manier krijgen ze meer greep op hun eigen situatie.”
Tinne weet waarover ze praat: zeven jaar geleden volgde ze een cursus hypnotherapie en sindsdien heeft ze haar eigen praktijk in Borgerhout. “Ongeveer 25 jaar geleden ben ik in contact gekomen met de therapie. Samen met een vriendin ging ik naar een hypnotherapeut om te stoppen met roken. We zijn beginnen praten en ik ben verschillende keren naar hem terug geweest, onder andere om regressie mee te maken en zo terug te gaan in de tijd. Op die manier heb ik mijn eigen geboorte meegemaakt. Sindsdien is er een fantastische wereld van ontspanning en rust voor me open gegaan.”
Over het algemeen reageert ook haar omgeving positief. “Natuurlijk zijn er mensen die lachend doen over hypnotherapie en niet in hun geest willen laten rommelen. Maar echt negatieve reacties heb ik nog niet gehad. Integendeel, veel klanten zijn in het begin sceptisch, maar dat verandert snel als ze eenmaal onder hypnose zijn geweest.”

Twijfels
Wat ze vindt van hypnoseshow zoals Ik weet wat je deed?
“Ik moet eerlijk bekennen dat ik alleen de introductieaflevering van het programma heb gezien en dat ik het dus moeilijk kan inschatten,” geeft ze toe. “Maar als ik afga op wat mijn klanten vertellen, heb ik mijn twijfels of het allemaal wel echt is. Door shows als deze staan mensen bovendien heel argwanend tegenover wat wij doen.”

Toch ziet Tinne de toekomst rooskleurig tegemoet. “De laatste jaren besteden tijdschriften en sommige medische programma’s meer en meer aandacht aan hypnose en hypnotherapie. Op die manier kunnen we een goed imago opbouwen en aantonen dat de therapie echt werkt.”
Door Sofie Hennau

  Verklaring van Hippocrates (350 v.C.)

een verklaring van Hippocrates (350 v.C.), die toch bekend staat als de vader van de geneeskunde. Deze verklaring luidt als volgt: 'Alle gevoelens en emoties beginnen in de hersenen en het zijn de gevoelens en emoties die de bron zijn van alle ziekten in het lichaam'. De redenering was dat als je de hersenen kunt beïnvloeden, je hierdoor ook het lichaam kunt beïnvloeden.

  Je wordt moe

Je wordt moeoeoe. Je voelt je heeeeel rustig. Een enge man met een baard zwaait voor je met zo’n oud zakhorloge. Even later leg je diepste jeugdtrauma’s en problemen blood voor de hypnotiseur die je volledig in zijn macht heeft.

Nou, dit in veel films geschetste beeld van hypnotiseurs is volstrekt onjuist. Ze nemen je niet volledig over, en herinneringen die je je bij normaal bewustzijn niet herinnert komen ook niet naar boven bij zo’n hypnosekuurtje. Maar de sceptici die hypnose afdoen als puur bedrog zitten er ook naast. Serieuze onderzoeken bewijzen dat er toch meer achter hypnose zit.

Allereerste even een misverstand uit de weg helpen: Rasti Rostelli is geen hypotiseur. Deze slimme Nederlander is gewoon een showmaster. De mensen die hij onder ‘hypnose brengt’ worden gewoon zorgvuldig uitgekozen. Een groepje mensen moet eerst een citroen eten, terwijl ze horen dat het een hele zoete, lekkere vrucht is. De mensen die hierin meegaan en doorknabbelen, kunnen zich goed inleven in hun fantasie en krijgen zo nog een serie testjes. De grootste fantasten blijven over. Op zich lijken de testjes wel wat op echte hypnose-ontvankelijkheid proeven, maar de dingen die Rasti wil bereiken kunnen helemaal niet met hypnose, want je bent echt niet buiten bewustzijn. Een man die zogenaamd onbewust als een ezel staat te balken: onzin, gewoon een teveel aan fantasie. Ook Rostelli’s capriolen met zakhorloges, amuletten en dergelijke zijn overbodig. Een echte hypnotiseur laat tegenwoordig zijn patiënt gewoon naar bijvoorbeeld een gekleurd stipje kijken terwijl hij hem op een relaxte, geconcentreerde en zachte manier toespreekt. En die patiënt beseft nog best wat ‘ie doet, al staat hij op een bepaalde manier meer open voor prikkels van buiten, wat een beetje vaag klinkt.

Niet alle mensen zijn te hypnotiseren. Er is een redelijk objectieve maat die de gevoeligheid voor hypnose meet: de Stanford Hypnotic Susceptibility scales (Stanford hypnose-ontvankelijkheidsschaal). Met een aantal testen kan binnen een minuut of 20 bepaald worden hoe gevoelig iemand is voor hypnose. Na het hypnoseproces wordt je bijvoorbeeld verteld dat je nu gaat ruiken aan een flesje parfum. Vervolgens wordt een vleugje nogal onwelriekende ammonia onder je neus gehouden. Als je niet verschrikt terugdeinst, zit het redelijk goed met je hypnose. In een andere test krijg je een bal op je armen gelegd waarvan vantevoren is gezegd dat ‘ie heel zwaar is. In werkelijkheid weegt de bal bijna niks, maar als jij toch doorbuigt van het gewicht werkt de hypnose vrij goed. De Stanford schaal loopt van 0 tot 12, de meeste mensen zitten tussen de 5 en 7 en slechts 5% van de bevolking is absoluut ongevoelig voor iedere vorm van hypnose. Gevoeligheid heeft niks te maken met goedgelovigheid, psychische stoornissen, fantasie of intelligentie

Wel zijn mensen die graag dagdromen, lezen en luisteren naar muziek vaak ontvankelijker. Verder is aanleg enigszins erfelijk (getest met tweelingen) en blijft jouw schaalscore praktisch gelijk gedurende je hele leven.Maar wacht even, denk je nu. Je kunt hypnose toch gewoon meespelen, zoals bij Rasti? Daar hebben de wetenschappers ook over nagedacht.

Dus lopen ze bijvoorbeeld midden in de hypnose de kamer uit wegens een zogenaamde stroomstoring. Iemand die fantaseert, zo is aangetoond, valt meestal direct uit zijn rol, terwijl een gehypnotiseerde veel langzamer in een normale staat van doen raakt. Bovendien is gewoon aan te tonen met PET-scanning dat bij fantasie andere hersendelen betrokken zijn dan bij hypnose. Hypnose lijkt voor de hersenen op een belevenis van buitenaf, terwijl fantasie duidelijk nep is. En als je dan toch op een goede manier wil faken: speel je rol niet te goed, want dat ontdekken ze.

Je wordt geen gehoorzamende zombie onder hypnose. Wel lijken de dingen die je doet een beetje vanzelf te gaan. Je zgn. onderbewuste lijkt een grotere rol te spelen boven je normale bewustzijn. Je bewuste ik krijgt bepaalde signalen niet meer binnen, maar tegelijk kun je je wel nog erg goed concentreren en sta je open voor prikkels van buitenaf. Ook wordt wel gezegd dat je rechter hersenhelft (fantasie) het overneemt van de linker (rationeel denken). Dit zou ook verklaren waarom creatieve mensen gevoeliger zijn voor hypnose. Maar eigenlijk zijn dit een hoop
feiten op een rij: de toestand zelf is heel moeilijk te beschrijven.
Minder pijn.
Waar gedegen onderzoek naar heeft plaatsgevonden, zijn de effecten van hypnose op pijnbeleving. Bij mensen die niet gevoelig zijn voor hypnose, werkt een suikertabletje net zo goed als een flinke hypnosebehandeling. Personen die wél gevoelig zijn ervoor hebben echter veel meer baat bij zo’n behandeling. Soms is hypnose zelfs effectiever dan de sterkste pijnstiller: morfine.
Dit komt waarschijnlijk omdat een bepaald deel van de grote hersenen, de achterste cingulaire cortex (daar ja) dat betrokken is bij de pijnbeleving minder actief wordt. Bij de somasensorische cortex komt de pijn nog wel binnen als zenuwimpuls, maar hij wordt niet beleeft: je normale bewustzijn vervaagt.
Wat wel in ieder geval duidelijk is, is dat er toch meer achter hypnose zit dan een mysterieuze man met baardje en horloge...

Noot: met Henri van hypnose.be hadden wij enige correspondentie over Rasti Rostelli. Naar zijn mening past Rasti Rostelli wel degelijk hypnose toe, maar misbruikt hij deze techniek om mensen afhankelijk te maken in zijn show. Wat Rostelli ook precies doet, vast staat dat het met medische/nuttige hypnose niks te maken heeft.

Bron: http://mediatheek.thinkquest.nl/~llb106/hypnose.php

  Hypnose werkt

Stroop test
Hypnose werkt. Tenminste, in mensen die er gevoelig voor zijn helpt hypnose de aandacht te focusseren. Dat zou blijken uit een onderzoek, gepubliceerd in het jongste nummer van de Proceedings of the National Academy of Sciences.
De onderzoekers werkten met zestien proefpersonen. Acht daarvan waren erg gevoelig voor hypnose. Acht juist helemaal niet.
De helft van de groep kon dus onder hypnose worden gebracht en kreeg te horen dat ze straks woorden zouden zien. Maar omdat de drukkwaliteit slecht was, moesten ze zich vooral op de inkt concentreren, luidde het devies.
Tien minuten na afloop moesten alle zestien een test maken - de zogeheten Stroop test – waarin ze moesten aangeven met welke kleur inkt een woord was geschreven. Om dat te bemoeilijken was met blauwe inkt het woord 'rood' geschreven, met groene inkt het woord 'geel' enzovoorts.
De strijdige informatie levert in het hoofd een conflict op dat in een specifiek deel van het brein eerst moet worden opgelost, voordat antwoord kan worden gegeven.
Onder de scanner bleek dat juist dit hersendeel helemaal niet meer actief was, bij de acht proefpersonen die gehypnotiseerd waren geweest. Zij benoemden de inktkleuren ook sneller. Alsof de instructie dus inderdaad werkten en zij hun aandacht helemaal richten op de inkt.
Al is nog wel de vraag of deze beïnvloedbare mensen niet gewoon hetzelfde gereageerd zouden hebben, als hen zonder hypnose was verteld hun aandacht op de inkt te richten

Bron: http://www.teleac.nl/radio/501613/kort-nieuws/item/558219/hypnose-werkt/

  Hypnose tegen Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

Op een symposium van de Nederlandse Academie voor Psychotherapie werd een nieuwe methode van hypnotherapie bij het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) en andere ziekten van het spijsverteringskanaal voorgesteld. 80% van de patiënten zou na behandeling klachtenvrij zijn.
Het Irritable Bowel Syndrome (IBS) of Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) kenmerkt zich door kramp of stekende pijn in de buik, een onregelmatige stoelgang, andere darm- of maagklachten of gewrichts- en spierpijn. De pijn kan zo hevig zijn dat patiënten hun dagelijkse activiteiten moeten staken en hun sociale leven in de war geschopt wordt.
Voor deze meest voorkomende darmstoornis is geen eenduidige oorzaak aan te wijzen. Wel zijn er verschillende factoren die een rol spelen, zoals een abnormale darm-motoriek en psychosociale factoren. Vooral stressgevoelige mensen lijden aan de stoornis. Naast medicijnen en voedingsadviezen is er een toenemende belangstelling voor hypnotherapie als behandelingsmethode.
Onderzoek naar het effect van hypnotherapie bij PDS-patiënten toont aan dat 80% van de patiënten tussen 22 en 55 jaar na een behandeling van 13 sessies geen klachten meer vertoont. Vervolgonderzoek levert hetzelfde resultaat op.
www.academie-psychotherapie.nl

  Hypnose de kracht van suggestie

Hypnose is uit de 'zweverige' hoek.

Sterker nog, hypnose wordt in toenemende mate erkend als serieuze therapiebij medische en psychische klachten, steeds meer wetenschappelijk onderzoek bevestigd de positieve effecten ervan. Hypnotherapie kan stress, angst en hyperventilatie verlichten, en zelfs operatiepatiënten verdoven die overgevoelig zijn voor anesthesie.

Onder hypnose gaan is minder spannend dan de meeste mensen denken. Het is een toestand van diepe, geconcentreerde ontspanning, te vergelijken met meditatie; een soort trance, waarin uw gedachten en aandacht op één ding zijn gericht. Waarschijnlijk bent u wel eens spontaan in trance geweest, zonder dat u het zelf doorhad. Bijvoorbeeld toen u zó opging in een spannend boek dat u het niet merkte toen er iemand binnenkwam. Of tijdens levendige dagdromen en herinneringen, waarbij u even helemaal van de wereld leek te zijn. Zo'n ervaring wordt een alledaagse of spontane trance genoemd en is in feite een lichte vorm van hypnose.

Toch is er met hypnose iets bijzonders aan de hand: het maakt ons extra vatbaar voor suggesties. Onze kritische, controlerende gedachten vallen weg, en alles wat we horen, nemen we voor waar aan. Als iemand ons onder hypnose vertelt dat onze oogleden zo zwaar zijn dat we onze ogen niet meer kunnen openen, dan kunnen we ze ook écht niet meer open krijgen. Zegt hij dat we hete thee drinken, dan proeven we spontaan de smaak van thee op onze tong en voelen we de warmte ervan in onze mond. Omdat we de wereld om ons heen even vergeten, zijn we bovendien ontspannen en ongeremd. In hypnoseshows leidt dat tot hilarische taferelen: volwassen mensen doen ineens schaamteloos alles wat de hypnotiseur ze opdraagt, en staan voor een volle zaal hartstochtelijk te springen en te kwaken als kikkers - al zijn ze zich er tegelijk van bewust dat het allemaal niet echt is.

Weldadige warmte
juist die gevoeligheid voor suggesties biedt mogelijkheden om via hypnose klachten te verlichten. Al vanaf de 'ontdekking' van hypnose aan het einde van de achttiende eeuw bleek dat klachten als reuma, pijn, huidziekten en astma er op wonderbaarlijke wijze mee verminderd konden worden. Pas in de afgelopen decennia is er serieus wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten, en wordt steeds duidelijker bij welke klachten hypnose goed werkt. Vooral als verdoving of pijnbestrijding heeft de aanpak zich bewezen. De patiënt stelt zich onder hypnose bijvoorbeeld voor hoe een weldadige warmte de pijn verdrijft, of hoe een gedeelte van zijn lichaam gevoelloos wordt. Uitgebreide onderzoeken hebben aangetoond dat hypnose pijn kan bestrijden bij onder meer operaties, bevallingen, hoofdpijn, kanker en chronische buikpijn, al werkt het niet bij iedereen even goed.

Ook psychische klachten als angst, stress, hyperventilatie en slapeloosheid blijken verminderd te kunnen worden met suggesties onder hypnose. Patiënten die naast psychotherapie ook hypnotherapie krijgen, gaan duidelijk beter vooruit dan patiënten die alleen psychotherapie krijgen, zo blijkt uit een grote overzichtsstudie.

Om mensen van hun verslavingen af te helpen, is hypnose minder geschikt gebleken, hoewel het middel wel veel wordt ingezet voor dit doel. Al in de jaren tachtig van de vorige eeuw maakten Amerikaanse onderzoekers onderscheid tussen 'onvrijwillige' stoornissen, zoals angst, misselijkheid en pijn, en 'vrijwillige' stoornissen waarbij patiënten een actieve rol hebben, zoals roken, vetzucht en alcoholisme. Hoewel niet precies duidelijk is waarom, blijkt hypnose veel minder goed te werken bij vrijwillige klachten dan bij onvrijwillige.
Zwaar voorwerp
Een nadeel van hypnotherapie is dat niet iedereen even goed te hypnotiseren is. De ene persoon gaat volledig mee in alle suggesties, terwijl het een ander nauwelijks lukt om zich eraan over te geven. Een figuur als Rasti Rostelli haalt daarom in het begin veel mensen op het podium, en stuurt degenen die minder goed in trance komen, weer naar hun plaats. Zo blijven die personen over die het best onder hypnose raken - en dus het lachwekkendst zijn, omdat ze alle opdrachten van de hypnotiseur opvolgen.

Eind jaren vijftig zijn de eerste wetenschappelijke methodes ontwikkeld om te meten hoe hypnotiseerbaar iemand is. De meest gebruikte is de Stanford Hypnotic Susceptibility Scale (SHSS), die op twaalf onderdelen registreert hoe ver een proefpersoon meegaat met de suggesties van de therapeut. Aan het begin zijn dit suggesties waarvoor de meeste mensen vatbaar zijn en waarbij een lichte trance volstaat; voor volgende suggesties is een steeds diepere hypnose nodig. Bij een van de eerste onderdelen moet de proefpersoon bijvoorbeeld zijn arm gestrekt voor zich houden. Vervolgens moet hij zich voorstellen dat er een zwaar voorwerp in zijn hand ligt, dat zijn arm naar beneden trekt. Als zijn arm daarna ten minste vijftien centimeter zakt, dan scoort hij op dat onderdeel. In andere onderdelen krijgt de proefpersoon de suggestie dat hij zijn arm niet meer kan buigen, een stem uit een luidspreker hoort, niet meer kan ruiken, of tot slot: dat hij alles vergeet wat er tijdens de sessie is gebeurd. Een score o betekent dat iemand nauwelijks hypnotiseerbaar is, een score 12 dat hij heel diep onder hypnose kan raken. De meeste mensen zitten tussen de 5 en de 7, en 95 procent scoort minimaal een 1.

Met de sHss is de afgelopen veertig jaar een aantal interessante basisprincipes van hypnose ontdekt. Zo blijkt iemands hypnotiseerbaarheid opmerkelijk stabiel te blijven tijdens zijn leven. Het maakt dus weinig uit of iemand veel oefent of extra gemotiveerd is. Verrassend is bovendien dat de eigenschappen van de hypnotiseur nauwelijks invloed hebben op hoe goed iemand onder hypnose raakt: diens sekse, leeftijd en ervaring als hypnotiseur hebben er in elk geval geen effect op. Iedereen die een standaardinstructie kan voorlezen, is dus in staat om iemand te hypnotiseren.

Ook blijkt dat mensen die makkelijk onder hypnose gaan, niet buitengewoon fantasievol, goedgelovig, volgzaam of psychotisch zijn, zoals sceptici vaak hebben geroepen. Wel komen mensen die vaak een alledaagse trance meemaken, gemakkelijker onder hypnose.

Ingebeelde stemmen
Wat hypnose dan precies doet in de hersenen, is nog onduidelijk. Ma ar op moderne scans is wel te zien welke hersengebieden een rol spelen. Zo hebben onderzoekers van de Universiteit van Virginia met MRI-scans ontdekt dat de hersenen van gemakkelijk en moeilijk hypnotiseerbare mensen van elkaar verschillen. Ma kkelijk hypnotiseerbare proefpersonen hadden in hun onderzoek gemiddeld een 30 procent groter rostrum, een gebied in de hersenbalk dat belangrijk is voor het richten van aandacht en voor informatieuitwisseling tussen verschillende hersendelen.
Ook lijkt het voorste deel van de cingulate hersenschors een rol te spelen. een gebiedje dat specifiek let op gebeurtenissen die om een reactie vragen, en aandacht, geheugen en de keuze van reacties met elkaar integreert. Met een PET-scanner is onderzocht welke hersengebieden actief werden als proefpersonen zich een gesproken boodschap inbeeldden, de boodschap in het echt hoorden, of hallucineerden onder hypnose. Een gebiedje in het voorste deel van de cingulate hersenschors bleek even actief te zijn tijdens de hallucinatie onder hypnose als wanneer de proefpersonen de stem echt hoorden. Wanneer ze zich inbeeldden dat ze de stem hoorden, was het gebiedje niet actief. Op de een of andere manier laat hypnose onze hersenen dus 'geloven' dat gehallucineerde geluiden echt zijn.
In een onderzoek met fMRI-scans kregen proefpersonen een pijnprikkel, met of zonder pijnverminderende suggesties onder hypnose. De activiteit in de lager gelegen delen van de hersenen bleek hetzelfde bij alle proefpersonen. Ma ar in de hogere regionen van de hersenen, waar de pijnprikkel bewust wordt 'gevoeld', was duidelijk minder activiteit bij de gehypnotiseerde proefpersonen. Ook was hier weer een verhoogde activiteit in de cingulate hersenschors.

Met de lift naar beneden
Hoe komt u onder hypnose? Bij de meeste technieken richt u uw aandacht op één ding. U kijkt bijvoorbeeld naar een vast punt op de muur, of concentreert zich op uw ademhaling. Intussen geeft de hypnotiseur suggesties dat u zich ontspannen, kalm en prettig voelt. Dat iemand in trance is, kun je volgens handboeken zien aan subtiele veranderingen in het gezicht, zoals kleine trillinkjes in de oogleden, een egalere gelaatskleur, draaiende ogen achter gesloten oogleden of ontspannen gezichtsspieren.

Als de proefpersoon eenmaal in trance is, kan de hypnotiseur of onderzoeker deze verder gaan verdiepen. Bijvoorbeeld door de proefpersoon zich te laten voorstellen dat hij met een lift naar beneden gaat, en bij elke verdieping meer ontspanning bereikt. Bij de SHSS telt de onderzoeker van één tot twintig, waarbij hij vertelt dat de proefpersoon met elke tel steeds meer zal wegzakken in een prettige, ontspannen toestand. Vervolgens komt de therapiefase, waarin hij suggesties geeft, en de deductie: het terugkomen uit hypnose. Meestal telt de onderzoeker terug van twintig tot nul, zodat de proefpersoon steeds een stukje verder uit hypnose komt.

Hoewel mensen vaak dieper onder hypnose komen onder begeleiding van de hypnotiseur of therapeut, kunt u uzelf ook onder hypnose brengen (eventueel met behulp van een cassettebandje). De instructies van de hypnotiseur geeft u dan aan uzelf. U kunt deze techniek bijvoorbeeld gebruiken om minder zenuwachtig te worden voor een presentatie of examen, om uw zelfvertrouwen te vergroten, pijn te bestrijden of om u beter te kunnen concentreren.

Suggereer uzelf bijvoorbeeld dat zodra u de computer aanzet op uw werk, de achtergrondgeluiden zachter worden, en uw aandacht steeds weer naar uw taken wordt getrokken als u even afdwaalt. Uw hoofd is helder, u voelt zich prettig en zelfverzekerd... Of u merkt dat zodra u dit blad openslaat, een prettig en ontspannen gevoel over u komt. Al uw zorgen glijden van u af, u wilt alleen maar lezen, en nog meer lezen...

www.psychologie magazine.nl

  Hoe vatbaar bent u voor hypnose?

Asymmetrie tussen de hersenhelften verhoogt de vatbaarheid voor hypnose.

Sommige mensen zijn meer vatbaar voor hypnose en andere vormen van trance dan andere. Volgens het vakblad 'Consciousness and Cognition' heeft dat te maken met een asymmetrie in de werking van de hersenen, waarbij de ene helft dominanter is dan de andere. Met name een dominantie van de rechter- over de linkerhelft zou een hypnose vergemakkelijken.
Ongeveer 15 procent van de mensen is héél vatbaar voor hypnose, 10 procent kan bijna niet onder hypnose worden gebracht, de rest is wat men graag de grote middenmoot noemt.

Chaotischere rechterhelft
Hypnose zou in de hand worden gewerkt door het remmen van de verbindingen tussen diverse grote zones in de hersenen, waarbij er minder activiteit is in de 'rationele' linkerhersenhelft, en meer in de chaotischere rechterhelft.
Experimenten wijzen uit dat in voor hypnose gevoelige mensen de hersenen sneller van de ene (bewuste) naar de andere (in trance) staat omschakelen dan bij de rest. Bij ongevoelige mensen is er geen verandering in de activiteit van de hersenen.
De rechterhelft zou vooral kunnen domineren bij mensen voor wie de verhouding van de activiteit tussen de twee hersenhelften niet goed in balans is. Wat overigens geen probleem hoeft te zijn voor een normaal leven.
Dirk Draulans
Bron : Knack

  Onder hypnose bij de kinderarts

Met minder pijn en angst naar de dokter: het is mogelijk met behulp van hypnose. In het bijzonder bij kinderen. "Bij hen liggen realiteit en fantasie nog heel dicht bij elkaar en dat maakt ze vatbaar voor suggestie."

Ze is een jaar of vijf en er moet een infuus in haar hand. Echt een moment om de ‘magische handschoen’ aan te trekken. Het meisje vouwt haar handen, laat haar wijsvingers naar boven steken en brengt ze langzaam naar elkaar toe. Als ze elkaar raken, is ze klaar voor de ‘handschoen’, die haar moeder haar ‘aantrekt’. Moeder wrijft rustig over de vingers van haar dochter, van vingertop naar pols, en legt rustig uit dat de ‘handschoen’ haar goed zal beschermen tegen pijn. En dat is precies wat hij doet: als de naald erin gaat, kijkt de kleuter rustig toe, zonder een kik te geven. Er is geen handschoen, er is alleen suggestie, maar het wérkt. Een klassiek voorbeeld van de manier waarop hypnose kan helpen bij het bestrijden van pijn. Psychiater Eric Vermetten, in het dagelijks leven werkzaam in het Militair Hospitaal in Utrecht en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Hypnose: “Het is bewezen dat het werkt, óók tegen angst. Hypnose zou meer geaccepteerd moeten zijn in ziekenhuizen, en zéker op kinderafdelingen.”

”Je kunt een kind vrij makkelijk afleiden van iets vervelends als een injectie door bijvoorbeeld met hem te praten over zijn laatste potje voetbal en hem te vragen zich voor te stellen dat hij scoort.”In zekere zin, zegt kinderarts Arine Vlieger, heeft hypnose zijn intrede in de behandelkamer van de kinderarts al lang gedaan. Ze is de eerste en enige Nederlandse kinderarts die, in de Verenigde Staten, een hypnose-opleiding heeft gevolgd en ze was één van de sprekers op een congres over kinderen en hypnose, twee weken geleden in Amsterdam. “Een visualisatie is een hypnotische techniek”, zegt ze, “en die wordt door veel kinderartsen gebruikt. Je kunt een kind vrij makkelijk afleiden van iets vervelends als een injectie door bijvoorbeeld met hem te praten over zijn laatste potje voetbal en hem te vragen zich voor te stellen dat hij scoort. Welke kinderarts gebruikt dergelijke trucjes níet? Bij hypnose zet je het alleen effectiever in, omdat je de patiënt eerst in een vernauwde bewustzijnstoestand brengt, een soort trance.”
En dat is niet zo moeilijk, zeker niet bij kinderen. Het is een kwestie van de aandacht trekken en zorgen dat die gericht blijft. Daar zijn vele methodes voor, waarvan naar de eigen vingertoppen kijken en die langzaam naar elkaar toe bewegen, er eentje is. Op het moment dat de vingertoppen elkaar raken en de arts steeds langzamer en met een lagere stem gaat praten, komt de bewustzijnstoestand die iemand open laat staan voor suggestie. Die toestand kan daarna als het nodig is ook zelf worden oproepen door de vingertoppen langzaam naar elkaar toe te brengen. “Zo’n trance betekent niet automatisch dat je helemaal ‘weg’ bent”, zegt Vlieger. “Er zijn verschillende dieptes, vaak persoonlijk bepaald. Je bent meer gefocust en je minder bewust van je omgeving. Je zou het kunnen vergelijken met volwassenen die bidden of mediteren: je concentreert je en raakt een beetje van de wereld.”

Niet zaligmakend

Vlieger gebruikt hypnose voor de behandeling van allerhande medische problemen, van pijn en angst voor een operatie tot bedplassen, hoofdpijn en hyperventilatie. Bij bedplassen suggereert ze bijvoorbeeld dat de hersenen en de blaas ‘s avonds met elkaar praten en dat de hersenen de blaas opdracht geven goed dicht te blijven tot de volgende ochtend. Werkt vaak uitstekend. “Maar het is niet zaligmakend en alomvattend”, relativeert ze zelf. “Het is ‘een’ methode, niet dé methode. Soms is het mijn eerste behandelkeus, soms pas de laatste. Dat is afhankelijk van de situatie en voor een groot deel ook van de ouders: die moeten er wel achterstaan.”
Vlieger doet nu in samenwerking met het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam onderzoek naar de effectiviteit van hypnose bij de behandeling van het prikkelbare darm-syndroom bij kinderen. Het is één van de weinige onderzoeken naar het nut van hypnose die de wetenschappelijke toets der kritiek kan doorstaan; bij volwassenen is aardig wat onderzoek gedaan, bij kinderen is het er nog nauwelijks. En dat terwijl, volgens Vlieger, de techniek júist bij kinderen zo makkelijk toepasbaar is. “Bij hen ligt realiteit en fantasie nog heel dicht bij elkaar”, legt ze uit, “en dat maakt ze vatbaar voor suggestie. Zoals de kleuter die een ‘magische handschoen’ aankreeg die haar zou beschermen tegen pijn; voor kinderen is dat niet zo’n vreemd idee als voor volwassenen. Wat trouwens niet wil zeggen dat zoiets bij volwassenen niet zou werken.”

”Als kinderen vallen, beginnen ze vaak pas te huilen als ze bloed zien, want als iets bloedt, is het pas écht erg. Met andere woorden: pijn maakt deels reactie los door de suggestie van pijn.”Maar hoe kán het dat een niet-bestaande ‘magische handschoen’ helpt tegen de pijn van een prik? En dat het beschermende laagje zelfs, zoals later bij hetzelfde meisje, te verplaatsen is naar de onderrug en daar de pijn van een normaal erg vervelende beenmergpunctie flink kan verminderen? Volgens psychiater Vermetten, die hypnose soms inzet bij de behandeling van volwassenen, is dat niet zo wonderlijk: “Er is echte pijn en er is de suggestie van pijn. Een mooi voorbeeld is wat er gebeurt als kinderen vallen: vaak beginnen ze pas te huilen als ze bloed zien, want als iets bloedt, is het pas écht erg. Met andere woorden: pijn maakt deels reactie los door de suggestie van pijn. Logisch dus, dat de pijn afneemt als je suggereert dat er geen pijn is, of minder pijn.” Hij voegt eraan toe dat pijn helemaal wegnemen soms kan, maar niet altijd. “Pijn is meestal niet alléén suggestie natuurlijk.”

Controle verliezen

Als het zo effectief werkt bij kinderen, waarom is het in het ziekenhuis dan nog zo onbekend? Gebrek aan kennis, denkt Arine Vlieger, en vooroordelen. “Veel mensen, en dus ook artsen, denken nog steeds dat je onder hypnose de controle over jezelf verliest. Met dank aan types als Rasta Rostelli. Terwijl het tegendeel waar is: met hypnose krijg je juist méér controle over je lichaam. En dat is speciaal voor kinderen heel prettig. Ga maar na hoe overweldigend een ziekenhuisomgeving kan zijn en hoe het voor een kind moet voelen daar rond te lopen. En hoe vervelend het is als je niet wílt bedplassen, maar het niet lukt ermee te stoppen. Dan is het toch heel prettig als er een manier is om weer wat controle terug te krijgen?”

Bron: Gepubliceerd in Algemeen Dagblad

  De veelzijdigheid van braken

Vrouw ondergaat hypnose voor huwelijk.
In juni van dit jaar was in kranten te lezen dat de Britse Emma Pelling zich zou laten hypnotiseren om te kunnen trouwen. De 19-jarige leed aan emetofobie, oftewel de vrees om over te geven in het openbaar. De vrouw liep deze angst op toen ze als 5 jarige op school in het openbaar had overgegeven. Pelling stelde haar huwelijk met de 21-jarige acteur Gareth Heale al eens uit omdat ze bang was om voor het altaar te moeten kotsen. "Ik heb er nachtmerries over. Ik zie me al ziek worden, de kerk uitrennen en mijn toekomstige achterlaten aan het altaar," “Ik hou van mijn verloofde maar kan niet met hem trouwen en hoop dat de hypnotherapeut mij kan helpen.”

Trouwen & braken
Trouwen en braken is een combinatie die vaker voorkomt. Een van de eerste publicaties over moderne hypnotische behandelingen van seksuele problemen komt van Erickson en Kubi. Zij doen daarin verslag van een behandeling van verminderde seksuele lust. In drie uitgebreide hypnotische sessies behandelt Erickson een vrouw met wat tegenwoordig een primaire seksuele afkeer heet. Zoals voorgesteld omhelst haar verloofde de 23-jarige vrouw en kust haar. Dit veroorzaakt braken en daarna een ernstige en hardnekkige depressie. Erickson benut op briljante wijze de waarden die de vrouw van haar moeder heeft geleerd. Heel voorzichtig helpt hij haar zich te realiseren dat als haar moeder langer geleefd had zij de seksuele opvoeding van haar dochter zou hebben voltooid zoals dat passend is bij een jong volwassene.
Braken, kotsen & overgeven
Eigenlijk is braken een vreemd verschijnsel. Soms is het een pijnlijke en smerige bezigheid en wordt het gezien als een symptoom van een ziekte maar ook kan het als een opluchting ervaren worden en een manier om het lichaam te verlossen van schadelijke stoffen.
Soms, zoals bij migraine, is het niet duidelijk wat de zin is van het begeleidend braken.
En wat te denken van opzettelijk opgewekt braken bij anorexia en boulimia.
Logisch dus dat het In de praktijk van artsen, psychologen en psychotherapeuten veel aan de orde komt. Als klacht maar ook als hulpmiddel.
Deze veelzijdigheid van braken zien we gedurende de geschiedenis van de hypnose terug.
Al direct bij de magnetische behandeling door Mesmer en zijn volgelingen zien zij het braken als een gunstig teken. Zij menen dat de behandeling aanslaat als de patiënt in een opgewonden toestand komt waarin hij schreeuwt, huilt of lacht en er allerlei lichamelijke reacties als hoesten en braken optreden. Mesmer ziet die als positieve gevolgen van zijn methode en noemde ze 'crises salutaires'.
In 1907 verschijnt van de Fransman Pierre Janet een boek over de belangrijkste symptomen van hysterie. Hij schrijft daarin dat hysterisch braken bijna net zo erg is als anorexia en dat het de oorzaak is van menig sterfgeval. Janet wijst erop dat hoewel het bijna altijd de voorafgaande symptomen verergerd het braken meestal niet afhankelijk van de hysterie. Wat deze vorm van braken karakteriseert is volgens Janet dat ze optreedt lang na de oorzaak en dat het braken ongelofelijk snel en gemakkelijk verloopt. Het doet zich voor direct na de maaltijd en wordt voorafgegaan door weinig misselijkheid.
Een andere kenmerk van hysterisch braken is dat de patienten het niet kunnen verdragen als het braken tegengehouden wordt. Als ze door welke oorzaak dan ook verhinderd worden te braken vertonen ze grote angst, kronkelen ze in alle bochten, klagen over allerlei, krijgen een grote hysterisch aanval en raken uiteindelijk bewusteloos.
Een bijzondere vorm van braken die Janet noemt is het braken van bloed. Volgens Janet zijn deze neuropathische maagbloedingen symptoom van hysterie en vaak samenvallen met de menstruatie. Over deze gevallen zegt men dat deze vrouwen menstrueren door hun maag. Janet wijst erop dat deze diagnose steeds minder voorkomt en artsen vaker maagzweren constateren zoals bij de vrouw die na de dood van een familielid begon bloed te braken en bij een operatie een echte maagzweer bleek te hebben.

Stuk spek
S. Koster (1956) boekt goede resultaten met zijn hypnotische behandeling van veelvuldig braken. Een zeer merkwaardig geval dat hij in behandeling krijgt betreft een 14-jarig meisje, dat gewoonlijk 4 of 5 dagen en nachten achter elkaar braakt, waarna zij 8 dagen vrij ervan is.
Het braken begon toen zij 1 ½ jaar was en nooit is ze langer dan 14 dagen vrij van braken.
Aan het eind van elke periode lijkt zij stervende, zij heeft dan 4 of 5 dagen niets kunnen eten of drinken en is door het aanhoudend braken zeer ondervoed geraakt.
Het meisje was al tevergeefs in 5 klinieken opgenomen geweest en worft ten einde raad bij Koster aangemeld met de diagnose ‘maagneurose’. Koster merkt echter op dat het meisje voor het braken hoofdpijn heeft en lichtschuw is. Hij stelt de diagnose migraine en behandelt het meisje met hypnotische suggesties gericht op migraine: “…Zij wordt ongeveer 8 maanden, 1 tot 2 malen per week, daarna ongeveer 1 jaar, 1 tot 4 malen per maand, in afnemende frequentie, uitsluitend met hypnose behandeld. Binnen enkele weken blijven de aanvallen weg en zijn weggebleven: “…ook nog 3 jaren na de behandeling, toen ik bericht van haar kreeg, dat zij in een goede betrekking als juffrouw voor de huishouding werkte. Nog nooit heeft mij een stuk spek zo lekker gesmaakt, als dat, welke haar vader, een boer, mij stuurde, na afloop der behandeling…”
Braken en misselijkheid komen vaak voor als bijverschijnsel van chemotherapie bij kanker. Fortuin (1992) onderscheidt misselijkheid en braken vóór en ná de chemotherapie.:”..Bij voormisselijkheid en –braken (VMB) speelt conditionering een belangrijke rol. Het valt dus te verwachten dat men bij de toepassing van hypnose vooral succes zou kunnen hebben bij VMB..” Fortuin legt aan de hand van praktijkvoorbeelden uit dat zowel leeftijdsregressie als met leeftijdsprogressie goede technieken zijn om VMB te behandelen.
Ook misselijkheid en overgeven na de behandeling zijn volgens Fortuin goed te behandelen met hypnose. Een cassettebandje met bv herinneringen aan een prettige vakantie doet daarbij goed werk. Dat resultaat kan worden versterkt met posthypnotische suggesties zoals: :’…Als U last krijgt van misselijkheid dan is dat van voorbijgaande aard. Daarna zal er een periode komen van toenemende rust en ontspanning, waarin u voldoende energie zult krijgen om te herstellen..”
Ook Vicki E. Keller van de Universitaire school voor verpleegkunde ziet een rol weggelegd voor hypnose bij misselijkheid en braken als bijverschijnsel bij anasthesie en chemotherapie. Vooral bij kinderen moet ook aandacht geschonken worden aan gevolgen van braken als uitdroging, gewichtsverlies en emotionele stress. Zij vindt dat vooral de verpleegkundigen daarbij ingeschakeld moeten worden en sluit naast farmacologische hulp ook muziektherapie en progressieve spierontspanning niet uit.

Verslavingen
Braken is, vooral onder invloed van de psychoanalyse, ook in symbolische zin verklaard als het uitwerpen van foute ingevingen en verkeerde opvattingen.
Daarop voortbordurend kun je braken ook als bondgenoot van de behandelaar zien zoals bij de hypnotherapeutische hulp bij alcoholisme.
Uit de tijdschriftverslaggeving van de Russische Sofya Kovalevkaya weten we door een demonstratie door de Fransman Luys het volgende “
“Nu begint het meest interessante en belangrijkste deel van de experimenten” zegt Luys. Deze experimenten moeten het effect van geneesmiddelen op hypnotische subjecten aantonen. (Actie door aanraking). Luys pakt uit een kast een ‘testfles’ gevuld met brandewijn en houdt die tegen de nek van de patiënt. Na niet meer dan een paar minuten of misschien zelfs seconden begint het wasem op de fles effect te sorteren: Ester wordt dronken. Hoe ze het doet mag God weten maar ik moet bekennen dat ze schokkend realistisch de bijbehorende verschijnselen vertoont. Alle graden van alcoholvergiftiging passeren de revue.
Haar mooie, kleine gezichtje loopt rood en lelijk aan, haar ogen worden slaperig, haar onderlip hangt en haar spraak klinkt beneveld. Een idiote lach verschijnt op haar gezicht. Tenslotte kondigen heftige krampen het braken aan. Op dit punt besluit Luys dat het tijd is het experiment te stoppen.
In een oogwenk, nog voor ze de testfles met brandewijn van haar nek hebben genomen, lijkt het alsof Ester nog nooit dronken is geweest. Ze wrijft haar ogen en kijkt ons weer aan met haar gebruikelijke sluwe blik….”

Een tiental jaren na de demonstraties door Luys is het vooral de Engelsman Charles Lloyd Tuckey die bekend wordt door zijn onderzoek naar de mogelijkheden om met hypnose alcoholisme te behandelen.
Hij, J.M. Bramwell en A. Forel zijn gespecialiseerd in de behandeling van alcoholisme en andere verslavingen. Deze veel voorkomende ziekten hebben ook de warme belangstelling van Wetterstrand, Voisin, Ladame en Fontan. Eind 1898 meldt Tuckey dat hij 93 gevallen heeft behandeld. 25 ervan zijn na twee jaar nog steeds drankvrij en door hem volledig genezen verklaard. Ook de rest verbeterde maar viel binnen een jaar terug in zijn oude kwaal.
Toch moet Tuckey toegeven dat zijn resultaten verbleken bij die van de Russische arts Dr. A.A. Tokarsky die beweert 80 % van zijn patiënten te hebben genezen. Het gaat om 700 personen die daarvoor minstens een liter wodka per dag dronken en na de behandeling tenminste een jaar van de drank afbleven.
Tijdens een bijeenkomst in 1892 van de British Medical Association in Nottingham houdt Lloyd Tuckey een toespraak die nog datzelfde jaar, aangevuld, als boekje gepubliceerd wordt onder de titel ‘The Value of Hypnotism in Chronic Alcoholism’. Hierin vertelt Tuckey over de resultaten van Van Eeden en Van Renterghem met de behandeling van vijf gevallen van chronisch alcoholisme met hypnotische suggestie tussen augustus 1887 tot juni 1889. Drie patiënten genazen helemaal, een is sterk verbeterd terwijl nummer vijf enigszins is verbeterd. Van Eeden behandelt tussen juni 1889 en juni 1891 zeven andere gevallen. Van twee is het resultaat onbekend doordat van Eeden ze uit het oog verloor. Een derde viel zo vaak terug dat de dokter daar geen heil meer in zag voor het hypnotisme.
Geval nummer 4 is een jonge man uit de lagere stand. Hij genas bijna direct en bleef genezen. Nummer 5 is een dipsomaan en heeft een paar jaar in een gesticht gezeten. Hij is twee jaar behandeld en is inmiddels teruggekeerd in de maatschappij. Wel komt hij af en toe terug voor een bevestiging van de suggesties. Ook nummer 6, een zakenman is genezen teruggekeerd in de maatschappij. Nummer 7 is na een terugval uiteindelijk genezen. Van Eeden heeft verklaart dat de behandeling van chronisch alcoholisme een van de meest bevredigende kanten van zijn praktijk is. Wel wijst hij er op dat het bijna altijd nodig is dat de patiënten van tijd tot tijd terugkomen voor een behandeling.
Bijna gelijk met Tuckey’s boekje verschijnt er een onder toezicht van F. van Eeden vertaalde versie met de titel ‘De waarde van het hypnotisme bij chronisch alcoholisme’.*

Een van de patiënten die Van Eeden onder zijn hoede heeft, is de schrijver dichter Willem Kloos. Deze is vanwege zijn alcoholisme een poos verpleegd geweest in het Utrechtse Geneeskundig Gesticht voor Krankzinnigen van Dr. A.Th. Moll.
Mede op aandringen van Van Eeden wordt Kloos per 8 mei 1891 uit de kliniek ontslagen. Van Eeden vreest dat doordat niemand met hem wilde samenwonen Kloos zou terugvallen in zijn kwaal. Om dat te verhoeden nam de familie Van Eeden de bevriende schrijver in huis zodat Van Eeden hem verder kon behandelen. Dit zeer tegen de zin van Dr. H.G. Samson die zich jarenlang heeft ingezet om Kloos te behoeden voor een totale lichamelijk ondergang. Na een verblijf van 5 maanden bij de familie Van Eeden gaat Kloos op kamers wonen in de buurt van Van Eeden.
Van 12 tot 18 augustus 1900 wordt in Parijs het tweede internationale congres ‘de L’hypnotisme expérimental et thérapeutique’ gehouden. Een van de problemen die daar aan de orde komen is de vraag in hoeverre het hypnotisme kan bijdragen aan de genezing van geestesziekten en alcoholisten. Rapporteurs van de groep die zich over deze vraag bbuigen zijn Dr. Tokarsky en Dr. Lloyd Tuckey. Een aparte groep die zich bezighoudt met het probleem van morfinisme en alcoholisme staat onder voorzitterschap van Dr. Arie de Jong

De methode die Tuckey gebruikt bij alcoholisten lijkt veel op de latere aversie-therapie. Hij brengt zijn patiënt in hypnose en zodra die het somnambule stadium bereikt, suggereert hij hem dat hij verschrikkelijk moet braken als hij een drankfles aanraakt met de bedoeling om er uit te drinken.

Aversie-therapie
Sinds 1948 is Disulfiram op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Antabus en Refusal in tabletten. Disulfiram is een ontwenningsmiddel dat bij het drinken van alcohol dat behalve blozen, bonzende hoofdpijn, zweten, benauwdheid, dorst, hartkloppingen en verwardheid ook misselijkheid en braken veroorzaakt. Deze effecten tereden al op bij kleine hoeveelheden alcohol zoals een bonbon met likeur of homeopathische druppels op alcoholbasis. Zelfs bij uitwendig gebruik van alcohol (desinfecteren van de huid) kunnen de onaangename verschijnselen ontstaan.
Aversietherapieën werden al voor de uitvinding van Disulfiram toegepast en zijn een van de oudste hypnotherapeutische technieken. Ze zijn met succes gebruikt bij verslaving aan tabak, drugs, alcohol en dwangmatig eten.
M.H. Erickson (1954) verfijnde de aversietherapie door op subtiele wijze zijn aversiesuggesties te verstoppen in een bredere behandeling. Wolberg haalde zijn pijnlijke en walgelijke suggesties vooral uit het dagelijkse even van de patient en combineerde die met een beschrijving van het ongewenste gedrag.
Een andere techniek die weinig navolging vond was de electro-shocktherapie. Volgyesi (1963) weet daarover te vertellen dat sommige patienten na de behandeling klaagden over geheugenverlies. Zo wist bij voorbeeld een patient zijn eigen adres niet meer anderen die van de artikelen die ze dagelijks kochten opeens de prijs niet meer wisten.
Terwijl in het westen de Antabus en Refusal bedacht wordt vinden wetenschappers in het communistisch Oostblok de Apomorphine uit. Dit is een van morfine afgeleid braakmiddel. Volgyesi vermeldt de groepsgewijze behandeling van alcoholisten met dit middel in combinatie met hypnose.
Als antwoord op deze chemische oplossingen bedenken hypnotherapeuten vervolgens de ‘Hypnotic Antabus’. Een hypnoseprotocol waarin met suggesties de werking van Antabus opgeroepen wordt.

Ook Koster bereikte goede resulaten met zijn hypnotische behandeling van alcoholisme en andere verslavingen. Hem viel op dat er vaak gecombineerde verslavingen voorkomen zoals aan alcohol en nicotine. De laatste noemt hij een ‘volksverslaving’ vanaf het 16e jaar.

Koster is het dan ook niet eens met Stokvis die de voorkeur geeft aan de antabus-behandeling. Koster: “.. De toediening van antabus-(refusal) tabletten bij chronisch alcoholisme dient alleen klinisch te
geschieden, daar er reeds sterfgevallen door zijn voorgekomen.’’ Het ambulant verstrekken van medicatie vindt Koster maar niks. Ze nemen ze toch niet in en gaan gewoon door met drinken.
Dat geldt ook voor sterke rokers: ‘zij gebruiken mondspoelingen (denicotine of tabak-ex) maar rookten even dapper door, ondanks de vieze smaak van de eerste trekken..”

Hypnotisch-Apomorphine ontwenningskuur van alcoholisten. Dr.J.Klos. Praag, ca 1950
Koster doet in de hypnose altijd een sterk beroep op het morel gevoel en benoemt drastisch de ellendige gevolgen van de verslaving. Drinkers wijst hij op de beginnende leverziekte en rokers op de beginnende afwijkingen van slijmvliezen of hart-en vaatziekten die alleen zullen genezen als de patient stopt met drinken of roken. De hypnotische behandeling moet minstens 3 jaren duren met, als het goed gaat, steeds langere tussenpozen.
Sommige patienten kunnen plotseling breken met hun gewoonte weet Koster:”… Een getrouwde vrouw, alcoholiste geworden, door veel huwelijksverdriet, zwoer bij het sterfbed van een dochter, nooit meer één droppel alcohol te zullen gebruiken. Ik kreeg haar voor straatangst op haar 75e jaar in behandeling en zij vertelde mij, dat zij haar eed al 40 jaren had gehouden…”
Er is altijd een diepere oorzaak voor de ‘zucht’ weet Koster en vertelt over een man die elke dag ½ liter jenever dronk omdat hij te weinig contact met zijn vrouw had. Hij was katholiek en zij hervormd. Koster: “..Behalve, dat ik bij hem de hypnose toepaste heb ik meegewerkt aan de verdere éénwording der echtgenoten op godsdienstig gebied. Deze man genas in enkele weken van zijn alcoholisme, terwijl hij kort voor hij bij mij kwam kwam uit een kliniek was ontslagen met het advies thuis de refusal-tabletten te blijven gebruiken…”Koster: “een andere chronische alcoholist liet pas zijn alcohol geheel weg, nadat hij begon in zijn vrije avonduren met veel enthousiasme met zijn vrouw samen een groot smyrna-kleed te knopen. Zolang ik van hem hoorde, een jaar lang, tijdens de behandeling, heeft hij niet meer gedronken, daarna heeft hij weer éénmaal enige borrels gedronken en is weggebleven…”

Pierre Janet ziet de alcohol en andere verslavingen als een vorm van zelfmedicatie waarin mensen hun toevlucht zoeken na een traumatische ervaring of door overbelasting. De patient wordt daardoor depressief en ontdekt de alcohol als stimulerend middel. ( Van der Hart, 1991)
Evenals Koster meent Janet dat om de alcoholverslaving te genezen het niet volstaat om de alcoholconsumptie te verminderen, gezonder te leven en zinvolle, ook stimulerende, activiteiten aan te leren.
Ze vinden dat de onderliggende depressie en de alcohol als exclusieve ontsnapping ook aan bod moeten komen. Bij getraumatiseerde patienten houdt dit volgens Janet in dat de traumatische herinneringen opgelost worden. Het trauma steeds opnieuw beleven, in de vorm van nachtmerries bijvoorbeeld, leidt immers tot depressie en vitale uitputting.


Toen A.W. Van Renterghem zijn militaire dienst vervulde als scheepsarts bij de Marine kreeg hij als officier de hulp van een scheepsjongen toebedeeld. Als hij de jongen verdenkt van illegaal drinken uit zijn cognacfles besluit hij langs medische weg de dader te vinden. Hij vulde het staartje cognac aan met een flinke dosis braakmiddel en wachtte af wat er zou gebeuren. Twee dagen later meldde het scheepsjongetje zich met een maag-darm catarrh, hevige buikloop en aanhoudend braken. Op barse toon vroeg van Renterghem de jongen of hij toch niet geproefd had uit de fles rattengif. Natuurlijk koos de jongen eieren voor zijn geld en biechtte onder tranen en spijtbetuigingen zijn wandaad op. Waarop zijn meerdere het hem vergaf met de woorden dat hij er nog net op tijd van hoorde om tegengif te kunnen geven.

Wat gebeurt er eigelijk als we braken?

De encyclopedie spreekt over ‘het ledigen van de maag via de slokdarm en de mond’. Het braken verloopt in fasen: eerst wordt diep ingeademd, waarbij het middenrif omlaag getrokken wordt.
Dan wordt een uitademingsbeweging gemaakt door het aanspannen van de tussenribspieren en een deel van de buikspieren. Nu blijft de stemspleet gesloten, zodat de lucht niet uit de longen kan ontsnappen. Daardoor ontstaat een sterke verhoging van de druk in de buikholte en borstholte.
De maag bevordert het braken doordat de sluitspier tussen slokdarm en maag verslapt. Ook de spieren van de maagwand trekken samen. De slokdarm transporteert de daarin geperste maaginhoud snel omhoog. Kortom, een ingewikkeld samenspel van reflexen van de maag, slokdarm, keel en in de hersenen zelf.
Soms geeft een kind plotseling over en lijkt daarna weer kiplekker. Als het daarbij blijft kun je het negeren en het van alles laten eten en drinken. Sommige kinderen braken gemakkelijk; te veel eten op een verjaarspartijtje garandeert bij hen overgeven midden in de nacht terwijl andere kinderen alles lijken te kunnen verdragen. Herhaaldelijk braken kan wijzen op nerveuze problemen.

Bron: De wereld van de hypnose
zaterdag 11 oktober 2008

  Hypnose de vooroordelen voorbij

Hypnotherapie is niet mystiek of magisch.
Het lokt alleen een veranderde bewustzijnstoestand uit waarin het lichaam de patiënt openstaat ontspannen is en de patient openstaat voor suggesties.
Die bewustzijnsverandering is een voor natuurlijk verschijnsel van onze menselijke geest.
Hypnose kan succesvol zijn in de aanpak van lichamelijke of psychische gezondheidsklachten.
Daar bestaan steeds meer wetenschappelijke argumenten voor.

01 - Een overzicht van de huidige medische toepassingen van hypnotherapie.
De visie op hypnose veranderde de voorbije eeuwen gevoelig. Rond 1770 ontwikkelde de Weense arts Frans Friedrich Anton Mesmer (1734-1815) zijn beruchte 'dierlijk magnetisme'. Het betekende de start van hypnose als therapie. Mesmer meende dat hij 'genezende vloeistoffen' vanuit de natuur naar lichaam en geest van mensen kon laten overvloeien. Zijn vele successen leverden hem al snel zoveel patiën- ten op dat hij ze niet meer individueel kon behandelen. Hij ontwikkelde daarom een soort badkuip waaraan hij metalen stangen vastmaakte. Tijdens zijn sessies liet hij zijn patiënten rondom de badkuip plaatsnemen met hun zieke lichaamsdelen tegen de stangen gedrukt.
Vervolgens wandelde hij rond die kuip en wees zijn patiënten aan met zijn magische staf. De combinatie van zachte muziek, gedempt licht en suggestie bracht de aanwezigen in een vorm van hypnotische trance, toen 'mesmerisme' genoemd. Mesmer werd aanvankelijk bekend in Wenen, en begon later in Parijs te werken. Ook daar kende hij vele bewonderaars. Zowel Wolfgang Amadeus Mozart als de Franse koningin Marie-Antoinette zouden zich door hem hebben laten behandelen. Maar hij had ook krachtige tegenstanders. Koning Lodewijk XVI geloofde niet in zijn praktijken en beval de Franse Academie van Wetenschappen om zijn methode kritisch te evalueren. De commissie besloot dat er geen wetenschappelijk bewijs was van dierlijk magnetisme en dat de genezingen die eruit volgden, te wijten waren aan toeval of aan suggestie. Vanaf toen had de techniek de reputatie van 'alleen maar uit suggesties' te bestaan.

02 - ERICKSON
Nadien kende hypnose wisselende perioden van populariteit. Ook Freud maakte in aanvang gebruik van hypnose, tot hij zo wil het verhaal omhelsd werd door een patiënte in trance. Freud zwoer hypnose af en daarmee was de methode begin 20ste eeuw op zijn retour, om midden de jaren vijftig en zestig weer aan een remonte te beginnen, voornamelijk onder impuls van de Amerikaanse psychiater Milton Erickson (1901-1980).
Zijn reputatie nam nog tijdens zijn leven mythische proporties aan.
Ericksons kinderjaren verliepen niet over rozen. Hij raakte op zijn negentiende verlamd waardoor hij in een rolstoel belandde. Het tekende Erickson dat hij deze beperking in zijn voordeel omzette. Hij observeerde nauwlettend mensen in zijn omgeving. Zo trainde hij zichzelf in het herkennen van het gemoed van zijn verzorgers alleen door zich op het geluid van hun voetstappen te concentreren. Hij ontwikkelde zich tot een meester in non-verbale communicatie en gebruikte die kennis om nieuwe therapeutische technieken te ontwikkelen.
Erickson bracht zijn cliënten op een heel natuurlijke manier onder trance door gebruik te maken van verhalen, beelden of sprookjesfiguren. Hierdoor bracht hij hun rationele denken wat meer naar de achtergrond en kwam er ruimte voor nieuwe inzichten. Hij maakte daarbij maximaal gebruik van de eigenaardigheden van zijn patiënten.
Onder invloed van Milton Erickson veranderde de aanpak en de visie op hypnotherapie gevoelig. Zo benadrukken huidige professionele hypnotherapeuten dat ze alleen gebruik kunnen maken van een natuurlijk trancevermogen en van de eigen kracht van de cliënt om te genezen. De cliënt gaat alleen in trance als hij dat zelf wil en over de nodige motivatie beschikt. De hypnotherapeut is daarbij een gids die de cliënt begeleidt in zijn trancewerk.

03 - HARTRITME EN PIJNSENSATIE
Er zijn ondertussen wel een aantal theorieën om te verklaren hoe hypnose werkt. Toch blijft het een complex verschijnsel waar nog veel tegenstrijdigheden over bestaan. Wat men weet, is dat onze aandacht tijdens hypnose verandert. Ze wordt beperkter, minder breed en veel intenser. Die 'trance' lijkt sterk op een natuurlijke toestand van sterke concentratie die de meesten onder ons kunnen bereiken bij het lezen van een spannend boek ofbij het intensief genieten van een film. Het is een toestand waarin het denken minder belangrijk wordt en we ons meer kunnen Concentreren op wat er zich in onze fantasiewereld afspeelt. In deze trancetoestand kunnen we gebieden van ons functioneren beïnvloeden die normaal buiten het bereik vallen van het logische, rationele en verbale bewustzijn. Doordat men in hypnose meer ontvankelijk is voor suggestie, is men via deze suggesties in staat het hartritme, de huidtemperatuur, de pijnsensatie, de productie van maagsap en de bloeddruk, kortom het autonome zenuwstelsel, te beïnvloeden. Onder normale omstandigheden hebben we daar weinig of geen controle op. Door hypnose kunnen we die controle vergroten. Een hypnotische toestand met goed aangepaste suggesties, kan bij personen die er vatbaar voor zijn, ook andere opvallende verschijnselen uitlokken, zoals bepaalde onvrijwillige bewegingen, verlammingen, hallucinaties of gevoelloosheid. De 'trancetoestand' kan in diepte variëren, afhankelijk of iemand licht tot sterk hypnotiseerbaar is. Deze gevoeligheid is individueel verschillend. Ze wordt bepaald door aanleg en door motivatie. Andere wetenschappers hechten minder belang aan de veranderde bewustzijnstoestand. Ze vermoeden dat hypnose vooral werkt omdat het gebruik maakt van suggesties. Gerichte suggesties kunnen een belangrijke invloed uitoefenen op ons gedrag of op hoe we ons voelen. Uit onderzoek blijkt dat suggesties ook zonder hypnose effectief kunnen zijn. Dit verklaart het zogenoemde placebo effect. Elke behandeling wint aan kracht als de patiënt gelooft in die werkzaamheid. Wel blijkt een hypnotische toestand het effect van suggesties duidelijk te versterken.

Hypnotische suggesties kunnen de doorbloeding van sommige hersenzones sterk veranderen.

04 - HERSENWERKING
De hersenveranderingen onder hypnose waren het onderwerp van talrijke studies gedurende de laatste veertig jaar. De resultaten waren echter niet gelijklopend. Met de introductie van de nieuwe methoden voor hersenonderzoek, zoals functionele magnetische resonantie (fMRI) , wordt het langzamerhand duidelijk dat hypnotische suggesties de doorbloeding van sommige hersenzones sterk kunnen veranderen, waardoor de activiteit van de zones verandert. John Gruzelier is psychiater en onderzoeker in een Londens centrum voor hersenonderzoek. Hij publiceerde talrijke artikelen over de effecten van hypnose op de hersenactiviteit en hij onderzocht ook de effecten van (zelf) hypnose op de immuniteit. 'Hypnose is niet zomaar een handigheidje', zegt John Gruzelier, tijdens een gastcollege georganiseerd door de Vlaamse Wetenschappelijke Hypnose Vereniging. 'Met de vernieuwde technieken voor hersenonderzoek kon mijn team objectief bewijzen dat hypnose een afname van de activiteit van de linker prefrontale cortex tot gevolg heeft. 'De prefrontale cortex is een gebied in de hersenen, gelegen in het voorste gedeelte van voorhoofdskwabben. Die zone is belangrijk omdat ze de motor vormt van onze denkwereld. De verminderde activiteit in die zone wordt in gang gezet wanneet de cliënt onder hypnose de ogen sluit en zich vervolgens richt op een gevoel van ontspanning. De hersenactiviteit wordt vervolgens verplaatst naar andere delen van de hersenen. Gruzelier kon meer activiteit waarnemen in de achterste delen van de rechter hersenhelft wanneer proefpersonen zich ontspannende beelden voorstelden. Hier bevindt zich de achterhoofdskwab die een rol speelt bij het verwerken van wat we zien. De onderzoeken van Gruzelier waren belangrijk voor het huidig onderzoek naar de effecten van hypnose op onze hersenen. Zo tonen andere onderzoeken aan dat een hypnosetoestand ook andere hersenzones dan de achterhoofdskwab kan activeren. Op welke plaatsen de doorbloeding toeneemt, is afhankelijk van de aard van de suggesties. Hypnose kan immers gebruikt worden om een zintuiglijke waarneming op te roepen, een oplossing te zoeken voor een probleem of een lichaamsdeel ongevoelig te maken. Het is evident dat al die verschillende taken andere hersenzones zullen stimuleren. Opmerkelijk is dat de doorbloeding van de hersenen die tot stand komt via een hypnotische suggestie, erg kan lijken op die van de echte, niet ingebeelde ervaring. Zo kunnen beelden van de hersenactÏviteit van proefpersoon 1, die zich onder hypnose een kleur inbeeldt, heel sterk lijken op de hersenbeelden van proefpersoon 2, die diezelfde kleur in het echt waarneemt.

05 - SHOWHYPNOSE
Bij hoog hypnotiseerbare proefpersonen verdwijnt de schaamte bij showhypnose. Nadien kunnen ze zich vernederd voelen en er een traumatische ervaring aan overhouden.
Volgens Gruzelier zou de daling van de hersenactiviteit van de voorhoofdskwabben kunnen verklaren waarom hoog hypnotiseerbaren hun denken makkelijker kunnen laten gaan en beter kunnen focussen op de beelden van de suggesties. Bij professioneel gebruik van hypnose levert dit hen een voordeel op. Maar het maakt hun hersenen ook kwetsbaarder. Bij 'showhypnose' kan dit een nadeel zijn. De orbitofrontale cortex is een regio in de voorhoofdskwabben, net boven de oogkassen. Deze zone bepaalt onze perceptie van het gevolg van onze gedragingen. De activiteit in die regio daalt onder hypnose. Volgens Gruzelier is dat de reden waarom 'podiumhypnose' sommige mensen zo voor de gek kan houden. Vooral de hoog hypnotiseerbare proefpersonen lijken ongevoeliger voor de consequenties van hun gedrag bij showhypnose. Hun schaamte verdwijnt. Maar hierdoor kunnen ze zich nadien wel vernederd voelen. Daardoor kan een traumatische ervaring ontstaan. Showhypnose is dus helemaal niet zo onschuldig, het kan de geestelijke gezondheid wel degelijk schaden.

06 - GENEESKUNDE
Psychiaters en psychologen passen al lang hypnose toe. Veel gevalstudies tonen haar nut aan in de aanpak van diverse soorten angst toestanden, nicotineverslaving en eetstoornissen. De voorbije dertig jaar is de interesse in medische toepassingen van hypnotherapie gegroeid. In de medische literatuur vind je steeds meer publicaties over het gebruik van hypnose voor diverse indicaties. In een overzichtsartikel uit 1999 in het gezaghebbende British Medical Journal staat dat hypnose zijn nut voldoende heeft bewezen om misselijkheid en braken bij kankerpatiënten onder controle te houden. Er zijn ook voldoende wetenschappelijke gegevens om hypnotherapie te gebruiken om acute en chronische pijn, astma en prikkelbaredarmsyndroom te verlichten. Hypnose wordt ook vaak aangewend bij huidklachten, allergieën, bedwateren en bij de begeleiding van bevallingen.

Als hypnose zo'n nuttig hulpmiddel is, waarom wordt het dan in de praktijk zo weinig gebruikt? Steeds meer wordt het medisch handelen gestuurd op basis van wat wetenschappelijk bekend en aangetoond is. Onderzoek naar hypnose blijft voorlopig nog schaars. Dat komt onder meer door de vooroordelen - ook op universitair niveau. Hypnose en hypnotherapie worden amper onderwezen, vaak juist omdat het onderzoek ook schaars is. Stilaan komt daar verandering in. Zo is de anesthesiste Marie-Elisabeth Faymonville, werkzaam aan de Universiteit van Luik, wereldwijd een autoriteit die baanbrekend onderzoek doet naar de bruikbaarheid van hypnose in de anesthesie.

07 - ANGST VOOR NAALDEN
Mevrouw W., 43 jaar, is wat angstig voor injectienaalden, maar wil toch graag een dermatologische ingreep in het gelaat. Voorafgaand aan elke sessie krijgt ze een 'snelle hypnotische techniek aangeboden waarvoor tien minuten uitgetrokken wordt. We vragen haar om de ogen te sluiten en zich te concentreren op de plaatsen waarmee ze .contact maakt met de zetel. Vervolgens wordt mevrouw W. uitgenodigd om zich te concentreren op haar ademhaling en rustig voor te stellen hoe ze bij elke inademing haar longen openzet, lucht naar binnen laat stromen... de lucht even vasthoudt, en die nadien naar buiten laat gaan. Dan vragen we haar om zich stilaan te ontspannen vertrekkend vanuit haar voeten en dat gevoel van ontspanning over haar onderbenen, knieën, dijen, romp, gelaat, armen en gelaat te laten uitspreiden. Als mevrouw W. een gevoel van algemene ontspanning ervaart, wordt haar aangeboden zich in gedachten te verplaatsen naar een prettige, ontspannende plaats, ergens in een park. We raden haar aan te kijken naar de omgeving, de vogels te horen, de geur van de bloemen te ruiken en de ontspanning te voelen. Vervolgens wordt haar gevraagd zich voor te stellen dat ze een ijsblokje tussen haar duim en wijsvinger vasthoudt en om de koude in de vingers te voelen. Ten slotte zal ze zachtjes haar hand opheffen om die koude en gevoelloosheid te verspreiden naar het gelaat. De prikjes voelen volgens haar aan alsof een mug haar kriebelt en ze ervaart de verdere operatie als erg aangenaam. Na de operatie wordt ze uitgenodigd om de aandacht weer te richten op de operatietafel en langzaam terug te keren naar een normaal waakbewustzijn.

Astma
Astma is één van de aandoeningen waarvoor hypnose in de medische praktijk wordt toegepast. De Amerikaanse pneumologen Ran Anbar en Suzan GeisIer, leren hun patiënten een zelfhypnosetechniek. Hun doelgroep zijn patiënten met chronische astmatische klachten of met een chronische prikkelhoest waarbij de medische therapie niet werkzaam is. Ze leerden zestien kinderen en volwassenen aan hoe ze op het moment dat hun ademhalingsklachten de kop opstaken, zichzelf onder hypnose konden brengen. Patiënten konden zich hierdoor ontspannen en zich inbeelden dat hun longen hun taak beter zouden aankunnen. Eén maand na de start hadden dertien van de zestien geen enkele ademhalingskIacht of hoest meer. Bij de drie overigen was er een verbetering.

Prikkelbaredarmsyndroom
lrritab!e bowel of prikkelbaredarmsyndroom is een veelvoorkomende darmaandoening, gekenmerkt door chronische buikpijn en periodes van afwisselend diarree en constipatie. In de darm zelf vinden de artsen geen aantoonbare afwijking. De medische behandeling is vaak niet toereikend. Hierdoor komt het dat patiënten met spastisch colon vaak angstig zijn telkens de symptomen de kop opsteken. Een dozijn studies bewijzen dat hypnotherapie de darmklachten, de levenskwaliteit, angst en depressieve gevoelens kan verbeteren.

Huidziekten
Het staat vast dat een groot aantal huidaandoeningen beïnvloed worden door stress. Daardoor maken sommige huidspecialisten gebruik van hypnose in de aanpak van huidziekten zoals netelroos, eczeem of psoriasis. De dermatoloog/hypnotherapeut werkt dan met suggesties zoals het laten beschijnen van de huid door de zon of het nemen van een bad met genezend water. In een Britse studie werd hypnose toegevoegd aan de normale therapie bij achttien volwassenen en rwintig kinderen met allergisch, familiaaleczema en belangrijke jeuk. Vier weken na het starten ondervonden zestien van de achttien volwassenen een duidelijke afname van hun jeuk. Dit gunstige effect hield rwee jaar aan. Ook de graad van stress, krabneiging en slaapklachten verbeterden. Men weet uit onderzoek dat wratten kunnen verdwijnen door hypnotische suggesties. Daar bestaat veel literatuur over. Soms is het resultaat spectaculair. Toch blijft deze aanpak tot op vandaag controversieel omdat wratten ook spontaan kunnen verdwijnen. Recent werd vanuit het Universitair Ziekenhuis Brussel een studie gepubliceerd waar hypnose gebruikt werd bij de behandeling van mensen die lijden aan Alopecia areata. Dit is een stressgebonden haaraandoening waarbij het haar in plukken uitvalt; soms wordt de patiënt zelfs helemaal kaal. Via hypnose en zelfhypnose werden deze patiënten rustiger. Bij een deel van hen begon het haar weer te groeien. Er loopt nu een vervolgstudie met een grotere groep patiënten. Andere dankbare indicaties binnen de dermatologie zijn onder meer het afleren van de vervelende gewoonte om op nagels te bijten, de haren uit te trekken of aan korstjes te pulken. Gewoontes die moeilijk af te leren zijn.

Slaapproblemen
Slaapproblemen kunnen het gevolg zijn van stress. Zelfhypnose kan gebruikt worden om tot ontspanning te komen en beter te slapen. Nogal wat slaapproblemen zijn het gevolg van stress, foutieve slaaprituelen, piekeren. En slaap is nu eenmaal een natuurlijk vervolg van een ontspannen toestand. Zelfhypnose kan gebruikt worden om tot ontspanning te komen, waarna je beter inslaapt.

08 - ANGST EN PIJN
Ook bij chirurgie bewijst hypnotherapie goede diensten. De eerder vermelde Luikse anesthesiste Faymonville, maakt al lang gebruik van 'hypnosedatie'. Hierbij combineert ze lokale anesthesie met hypnose. Het team van Faymonville kon aantonen dat die aanpak een aantal voordelen heeft. De patiënten bloeden minder en hoeven niet beademd te worden. Ze zijn ook tijdens de operatie in staat om zich te bewegen als dat nodig is. Ook voor patiënten zijn er duidelijke voordelen. Uit studies blijkt dat patiënten zich door hypnosedatie comfortabeler en minder angstig voelen. Ze hebben ook minder pijnstillers en angstremmers nodig.

In 2000 vergeleek het team van Faymonville twintig patiënten die aan,de schildklier geopereerd werden onder hypnosedatie met twintig patiënten die dezelfde chirurgische ingreep ondergingen onder algemene verdoving. De met hypnosedatie behandelde groep had duidelijk minder pijn na de operatie en voelde zich minder moe. Ze konden ook sneller weer aan het werk. Ook andere publicaties bewezen dat hypnotherapie bij chirurgische ingrepen onder lokale verdoving zoals borstoperaties of handchirurgie, de angst sterk kan verminderen. Hypnose wordt hierdoor ook gebruikt bij bevallingen of technische ingrepen zoals ruggenmergprikken of injecties met contraststoffen. In een wetenschappelijke studie, gepubliceerd in 2001 en uitgevoerd in het brandwondencentrum van Nederover Heembeek werd aangetoond dat hypnose ook nuttig is om de angst en de pijn te verminderen die mensen met brandwonden ervaren bij hun dagelijkse verzorging.

Beoefenaars van medische hypnose hebben niets met showhypnose te maken.

09 - HYPNOSE IN DE MEDIA
Door de vele misvattingen en sensationele verhalen, kreeg het woord hypnose een slechte reputatie. Een recent onderzoek, waarvan de resultaten zijn verschenen in het vaktijdschrift van de Amerikaanse vereniging voor klinische hypnose, ging de rol na van hypnose in meer dan 230 verschillende films. Hypnose wordt er meestal voorgesteld als iets angstaanjagend krachtigs dat gebruikt wordt om macht en controle uit te oefenen over anderen. Zo wordt in The Curse of the Jade Scorpion (foto), een hilarische film van Woody Allen, een succesvol verzekeringsagent tijdens een optreden van een magiër gehypnotiseerd. Hierdoor gaat hij 's nachts herhaaldelijk inbreken zonder dat hij zich dat herinnert. Als verzekeringsagent zal hij zijn eigen inbraken moet onderzoeken...Ook in aId Boy (2004) van Park Chanwook, wordt hypnose gebruikt ten dienste van haat en wraak. De hoofdpersoon wordt met een éénmalige hypnosesessie zodanig gemanipuleerd dat hij de controle over zijn verdere levensloop compleet verliest.

10 - KINDEREN
Hypnose werkt ook goed bij kinderen. Een recente Britse overzichtsstudie toonde aan dat hypnose succesvol gebruikt kan worden bij kankerpatiënt jes. Het helpt angst te verminderen en pijn te verlichten bij onderzoeken zoals naaldenprikken. Bij hypnotherapie voor kinderen wordt vaak gebruik gemaakt van verhalen en metaforen om tot een vermindering van de klacht te komen. Metaforen moeten patiënten duidelijk maken hoe ze met hun gedachten zich veiliger kunnen voelen of een situatie beter kunnen controleren. Ze kunnen de patiënten ook aangeboden worden om een specifieke klacht te verbeteren. Linda Thomson, zelf arts en hypnotherapeute, heeft dit mooi beschreven. Ze maakte een boek met verhalen waarbij de mooie illustraties net erg behulpzaam zijn voor kleinere kinderen. Een van haar verhalen, heeft de titel Harry the Hypno-potamus. Harry heeft een geweldige verbeelding en gebruikt die bij lastige injecties, bij een pijnlijke tand, of bij het verhuizen. Kinderen kunnen leren hoe Harry zich voorstelt dat hij ergens veilig is en onzichtbaar wordt in zijn favoriete pudding. Ander voorbeeld is een achtjarig kind met astma. Dit meisje stelt zich voor hoe ze schommelt, eerst hoger en hoger, dan stilaan langzamer en langzamer terwijl haar ademhaling vertraagt en niemand haar meer hoeft te duwen. Hierdoor krijgt ze meer controle over haar ademhaling. Een tienjarig voetbalspelertje dat bedwatert, zou zijn blaas kunnen voorstellen als een goal. Hij is dan een doelman en houdt alle ballen tegen.

11 - PRAKTISCH
Hypnotherapeuten benadrukken dat ze alleen gebruik kunnen maken van de eigen kracht van de cliënt.

Velen verwachten te veel van hypnose. Ze denken dat de hypnotherapeut met hypnose een klacht door een simpele behandeling kan wegnemen. Een behandeling met hypnose vereist echter een goede samenwerking tussen een cliënt en een therapeut. De interactie tussen beiden is erg belangrijk. De therapeut biedt aandacht, comfort en respect aan de client met als doel hem zelf de ziekte of de angst te helpen overwinnen. Meestal gebeurt dit tijdens een aantal sessies van 45 tot 60 minuten. Vaak wordt daarbij een zelfhypnosetechniek aangeleerd waar de cliënt thuis zelf mee aan de slag gaat. De hypnotische aanpak bestaat uit verschillende stappen. Eerst leert de cliënt zichzelf onder hypnose te brengen. Dit gebeurt door de aandacht te richten op lichaamsgewaarwordingen. Nadien volgt een fase die de toestand van trance verdiept. Vaak worden daar beelden zoals 'wegzweven' of een 'trap afdalen' voor gebruikt. Aansluitend volgen de eigenlijke suggesties om de klacht te verbeteren. Ten slotte komen er richtlijnen om terug in de normale bewustzijnstoestand te keren. Alle fasen kun je eveneens via een aangeleerde zelfhypnose in je eentje tot stand brengen. Medische hypnose wordt vaak toegevoegd aan de gewone conventionele therapie. Om die reden moet ze ook gebeuren door erkende hulpverleners zoals artsen, tandartsen, psychiaters of psychotherapeuten. .

12 - DE AUTEURS
Ria Willemsen is als dermatoloog en hypnotherapeut verbonden aan de dienst huidziekten van het Universitair Ziekenhuis Brussel.
Roland Rogiers is als psycholoog-gedragstherapeut en hypnotherapeut verbonden aan de Kliniek voor Angsten Stemmingsstoornissen van het Universitair Ziekenhuis Gent en aan de Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg van de Universiteit Gent.
Beide auteurs zijn lid van de Vlaarnse Wetenschappelijke Hypnose Vereniging.

Bron: Eos magazine - nr 37 - 2007
Auters: Ria Willemsen - Roland Rogiers (VHYP)

  Hypnose verslaat pillen

Hypnose als therapie: het heeft geen beste naam onder artsen. Maar soms is het wantrouwen onterecht. Recent onderzoek onder kinderen met onverklaarbare buikklachten bijvoorbeeld, toont aan dat zelfhypnose heel goed werkt tegen pijn. Nee, beslist geen vrijbrief voor kwakzalvers om te komen ‘toveren’ in het ziekenhuis. ‘Alleen goede hypnotherapie boekt goede resultaten.’

Het begon allemaal op een congres in Frankrijk, vertelt kindergastro-enteroloog Marc Benninga. ‘Tijdens het diner zat ik toevallig naast Peter Whorwell, deskundige op het gebied van hypnotherapie bij volwassenen met het prikkelbare darmsyndroom. Zou hypnose ook effectief kunnen zijn bij kinderen, vroeg ik hem.’

Dat het antwoord daarop bevestigend is, werd recentelijk door Benninga zelf overtuigend aangetoond. Bij 53 kinderen met chronische buikpijn waarvoor geen organische oorzaak kan worden gevonden, vergeleek hij, samen met kinderarts Arine Vlieger van het Antoniusziekenhuis in Nieuwegein, hypnose met een standaardbehandeling. De helft van de patiëntjes kreeg zes sessies van een half uur met hypnotherapie, de andere helft zes maal een even lang durend consult bij de kinderarts, waarin onderwerpen aan de orde kwamen als pijnstilling, zuurremming, laxeermiddelen, en voeding en stress als oorzaak van de pijn.

De resultaten laten aan duidelijkheid niets te wensen over: hypnose leidde in maar liefst 85 procent van de gevallen tot een forse verlaging van de pijnscores (minstens 80 procent), terwijl het succespercentage in de controlegroep niet boven de 25 uitkwam. Benninga – aanvankelijk behoorlijk sceptisch – kan er wel om lachen. ‘Als je die getallen ziet, denk je: dit kan niet waar zijn. Deze cijfers zijn gemanipuleerd!’ Collega-onderzoeker Carla Menko-Frankenhuis, psychosociaal verpleegkundige en hypnotherapeut, is daarentegen ‘niet echt verbaasd’. ‘Kinderen gaan relatief snel mee in een fantasie, zijn gevoelig voor suggestie. Een groot voordeel bij deze behandeling.’

Wat gebeurt er bij hypnotherapie? Beide onderzoekers haasten zich te verklaren dat het met Rasta Rostelli-achtige vertoningen niets van doen heeft. Menko-Frankenhuis: ‘We werken met een goed onderbouwd protocol. In de eerste sessie vertel ik hoe het lichaam reageert op pijn, wat de invloed is van gedachten op pijnbeleving. Ouders krijgen te horen dat ze niet meer aan hun kind mogen vragen of het pijn heeft. Heftig, want in veel van die gezinnen draait alles dáár om. Maar de verantwoordelijkheid voor het eigen welzijn (en de controle over de pijn) moet weer bij het kind zelf komen te liggen.’

In grote lijnen stoelt de behandeling op drie pijlers. Ademhalingsoefeningen ter ontspanning, het oppeppen van het zelfvertrouwen en zelfhypnose. Dit laatste is bedoeld om een op hol geslagen pijnsignaleringssysteem weer tot rust te brengen, met behulp van oefeningen. De essentie van de behandeling is dat patiëntjes leren hun pijn anders te benaderen. ‘Kinderen met buikpijn krijgen bijvoorbeeld de opdracht om zich een beeld te vormen van hun eigen darmen, en dat vervolgens te veranderen in een kabbelend beekje of een glijbaan.’

Klinkt nogal zweverig. ‘Toch gebeurt er echt iets’, benadrukt Benninga. ‘Onder hypnose neemt de activiteit van pijncentra in de hersenen af. Op een scan kun je dat duidelijk zien. Blijkbaar grijpt het in op de gewaarwording van pijn.’ Betekent dat nu dat het AMC straks op grote schaal moet gaan hypnotiseren? En valt dat wel te rijmen met de voorliefde van de instelling voor evidence based medicine?

Wetenschappelijk bewijs is niet het probleem, stelt Benninga. In elk geval niet in de groep die het AMC nu heeft onderzocht. ‘Met goede hypnotherapie boeken we goede resultaten.

  Jong geleerd is oud gedaan

Ik geef het toe.
Ik ben een emotie-eter. Vlagen van woede, frustratie, verdriet, vermoeidheid, blijdschap en verliefdheid worden meteen gedempt door een dubbele laag calorieën zodat ze zeker niet meer tevoorschijn kunnen komen.
Hoewel ik hiervoor al ettelijke therapieën heb gevolgd, blijven mijn hersenen zich hardnekkig vasthouden aan de -inmiddels ergerlijke – gewoonte.

En... ik heb geen karakter. Ik kan niet weerstaan aan de verleidingen van koekjes, cakes, ijsroom, choco én slagroomtaarten. Dat zie je ook aan mijn grafiekje. In al de jaren dat ik nu op www.valtaf.nl vertoef, ben ik nog nooit meer dan 4 kg per jaar afgevallen.
Biedt men mij een koekje aan dan sla ik het de eerste keer manmoedig af maar even later ga ik dan toch voor de bijl.

Daarom was ik zo blij dat ik enkele weken geleden eindelijk de stap naar de hypnotherapie heb gezet en daar tijdens een van de acht sessies ontdekte dat mosselen met zand dè oplossing is in mijn afvalstrijd.
Het zal misschien niet bij iedereen hetzelfde effect hebben. Sommigen hebben méér baat bij een foto van hun 'dikkere ik' op de koelkastdeur gekleefd of een magneet met daarop de tekst: 'Blijf uit de koelkast, vetzak!' maar ik zweer bij de 'mosselen met zand'.

Mosselen met zand.

Het is eens wat anders dan 'Friet met mayonaise'
Je kent dat wel zo'n mossel waarbij het zand nog tussen je tanden knarst terwijl je er op kauwt.
Bah...Walgelijk!
En juist die zanderige mossel blijkt nu de sleutel te zijn voor mijn eetprobleem.
Immers, de kracht van verandering zit vaak in niet-geuite of verdrongen emoties. Denk maar aan emotie-eten waarbij je het niet geuite gevoel dempt met veel eten. Eens de betrokken emotie doorvoeld of uitgesproken is, valt ook het emotie-eten weg. Hoewel deze aanname ook niet voor iedereen geldt.
Neem nu de emotie 'huilen'. 'Huilen lucht op', zeggen ze vaak. Maar niet bij mij. Ik voel me erna altijd een hoopje zieligheid. Dat komt omdat ik hieromtrent van thuis uit enkele 'valse' overtuigingen heb meegekregen (dank u mama).

Maar de mossel met zand kent geen valse overtuigingen. Er bestààn immers slecht gekuiste mosselen.

Hoe ga je te werk?

Benodigdheden

*een plaats waar je een tijdje niet gestoord kan worden
*een ontspanningsoefening - eventueel op cd zodat je alleen maar hoeft te luisteren – (te koop in spirituele winkels
of in/bij relaxatieboeken)
*een scheut verbeeldingskracht
*twee voedingsmiddelen : één waaraan je zo gehecht bent, je zo hemels lekker vindt dat je er niet van af kan
blijven en dat je daarom voorgoed uit je dieet wilt bannen én één waarvan je braakneigingen krijgt als je er ook
maar aan denkt.

Bereidingswijze

Ga rustig liggen of zitten op een plaats waar je niet gestoord kan worden.
Sluit je ogen en volg de ontspanningsoefening op de cd of uit een (relaxatie)boek
Beeld je daarna een klok met wijzers in. Op 12 uur zie je een pot of kan met dat overheerlijke en smachtelijke lekkers staan. Neem de smaak ervan langzaam op in je mond, laat het over je tong glijden, proef het, geniet er ten volle van. Misschien pak je nog een portie of een glas en ook daar geniet je weer heerlijk van en heb je spijt dat het op is.
Nu kijk je terug naar de klok en zie je dat er op 9 uur een hele grote pot of kan met dat walgelijke voedsel staat dat je helemaal op moet eten of leeg drinken. Vanaf het moment dat je de geur opsnuift, voel je je al misselijk worden en zodra je er aan proeft of likt, vult je mond zich met die vieze, slechte smaak en kokhals je bij het idee alleen al dit te moeten doorslikken.
Nu beginnen de wijzers van de klok op 9 uur langzaam verder te draaien naar 10 uur,...11 uur,...12 uur en overkoepelt de smaak van dat walgelijk eten zich zo over al dat lekkere eten of drinken.
Telkens als je nu dat lekkers wilt eten of drinken, proef je die walgelijke smaak.

Op deze manier heb ik de verdrongen 'mosselen met zand' weer in het leven geroepen en staan ze nu garant voor een Coca Cola light -vrij leven.

'Jong geleerd is oud gedaan', zeggen ze in de volksmond.
Op jonge leeftijd leerde ik de mossel met zand kennen (dank u papa).
Maar, moest ik er nu écht meer dan 30 jaren over doen om het te leren?

(Met dank aan Martine Jackson (Tinne) - hypnotherapeute (België) én Pianopiano, die me al sinds 2007 tracht te overtuigen dat hypnotherapie wel eens iets voor mij zou kunnen zijn)

Bron; valtaf.nl
Isabella Van Remoortele

  Koningin Fabiola onder hypnose geopereerd (2)

Koningin Fabiola onderging vorige week een chirurgische ingreep aan de schildklier, onder hypnose. Kwakzalverij, denkt u? Het Universitair Ziekenhuis van Luik hypnotiseert zijn patiënten al jaren, en die lijken er alleen wel bij te varen.
'Hoe ouder Fabiola wordt, hoe moderner en vooruitstrevender ze wordt', zegt de royaltywatcher Jan Vandenberghe al lachend. 'Ze is altijd een bedachtzame vrouw geweest en is nooit over één nacht ijs is gegaan. Ook voor deze ingreep zal ze zich goed geïnformeerd hebben. Dat ze voor een operatie onder hypnose kiest, verwondert me niet eens. In Stuyvenbergh laat ze zich geregeld omringen door de beste en meest invloedrijke mensen uit de wetenschap, kunst en religie. Ook de invloed van de Charismatische Beweging, die aan het hof gebedsgenezingen heeft geïntroduceerd - en zo een familielid van Fabiola genezen zou hebben - zal niet vreemd zijn aan haar beslissing. Het hof heeft altijd het mystieke aangehangen.'

Zo mythisch is een operatie onder hypnose anders niet. Het is geen hocuspocustechniek, en zonder lokale verdoving gebeurt het meestal niet. De wetenschappelijke bewijzen dat de techniek werkt en betere resultaten geeft dan volledige verdoving (narcose), zijn ook legio.

Bij een patiënt onder hypnose daalt de bloeddruk en stijgt het aantal witte bloedlichaampjes, waardoor de weerstand groter wordt en de kans op infecties kleiner wordt. De patiënt is tijdens de operatie rustig en ontspannen, waardoor er minder bloedverlies is en de wonde sneller heelt.

De Luikse anesthesiste Marie-Elisabeth Faymonville, die de hypnose bij koningin Fabiola uitvoerde, deed er jaren onderzoek naar, en publiceerde er tientallen onderzoeken over. In het Universitair Ziekenhuis van Luik opereerde ze al meer dan 5.000 patiënten onder hypnose, vooral voor kleinere ingrepen aan de schildklier of bij plastische chirurgie.

Ook voor oudere mensen is het een welgekomen techniek, omdat zij vaak trager herstellen na een operatie onder narcose.

Hoe werkt de techniek? 'De anesthesist begeleidt de patiënt nog voor hij in de operatiekamer wordt binnengerold, zodat hij rustig is', zegt psychiater Nicole Ruysschaert, die zelfhypnose aan patiënten aanleert voor ze onder het mes moeten. 'De arts brengt de patiënt onder hypnose door tegen hem te praten, door de patiënt uit te nodigen zijn aandacht op een andere wereld te richten, buiten de operatiekamer. Dat kan door een verhaal te vertellen. Maar het initiatief kan ook bij de patiënt liggen, die in zijn eigen verbeelding graaft.'

'De bedoeling is dat de patiënt zoveel mogelijk afstand neemt van wat er in de operatiekamer gebeurt. Als er bijvoorbeeld een boorgeluid te horen is, dan kan de arts vertellen dat de patiënt een natuurgeluid hoort dat daarop lijkt, zodat hij niet aan de operatie denkt', zegt Ruysschaert.

De hypnose gaat altijd gepaard met een lichte lokale verdoving, soms met een kalmeringsmiddel. Correct spreekt men dan ook over 'hypnosedatie'. 'Bij lokale verdoving alleen is de patiënt zich voor honderd procent bewust van zijn omgeving. Dat kan stress veroorzaken. Bij hypnose is de patiënt meer ontspannen en zich minder bewust van zijn omgeving, wat de operatie en het herstel ten goede komt.'

Eenvoudig is de techniek niet. Als arts moet je er goed voor opgeleid zijn, en als patiënt moet je er ook voor honderd procent in mee willen gaan. 'Als de hypnose wordt onderbroken, dan kan de patiënt dat duidelijk maken met een afgesproken signaal, zodat de hypnose kan worden verdiept of de anesthesie kan worden opgedreven.' Hallucinante scenario's van patiënten die in pijn wakker worden, zijn fictie. In tien jaar moest het UZ Luik slechts 18 keer naar algemene verdoving teruggrijpen omdat de hypnose niet werkte.

Voorlopig wordt de techniek alleen in Luik toegepast. In de Vlaamse ziekenhuizen gebeurt het niet of uitzonderlijk. 'Ik heb er geen weet van', zegt Jan Poelaert, anesthesist in het UZ Brussel en voorzitter van de Belgische Vereniging voor Anesthesie. 'Ik heb er niets op tegen, zolang de techniek goed wordt uitgevoerd. Dat kan je niet zomaar in de boeken leren. Het is ook niet voor alle patiënten wenselijk. En algemene verdoving blijft in de westerse wereld een veilige techniek.'

Ruysschaert pleit ervoor om de techniek in de universitaire opleidingen op te nemen. In Gent bestaat er al een kennismakingscursus. 'Patiënten willen hun medische behandeling steeds meer in eigen handen hebben. Ik merk dat de vraag voor operaties onder hypnose stijgt. Dan moet ook het aanbod stijgen', vindt ze.

Bron: > http://www.medinews.be/full_article/det ... ?aid=14715 <

  Koningin Fabiola onder hypnose geopereerd (1)

BRUSSEL - Koningin Fabiola (80) heeft enkele dagen in het universitair ziekenhuis van Luik gelegen. De koningin zou een ingreep aan de schildklier ondergaan hebben. De operatie gebeurde niet onder narcose, maar onder hypnose. Gisteravond mocht ze alweer naar huis.
Het paleis heeft de opname bevestigd, maar onthoudt zich verder van elke commentaar. De chirurgische ingreep was niet acuut, de koningin zou al langer een afspraak gemaakt hebben. Het is de Franstalige tv-zender RTL/TVI die het heeft over een operatie aan de schildklier. De zender meldde dat koningin Fabiola donderdag was opgenomen.

Volgens verscheidene bronnen is de ingreep niet onder narcose gebeurd, maar is hypnose toegepast. Meer dan dat alles naar wens is verlopen, kon de woordvoerder van het paleis niet zeggen.

Het ziekenhuis van Luik heeft zich in de jaren negentig al in deze techniek gespecialiseerd. Er zijn in de voorbije jaren al duizenden van dergelijke operaties (kleinere ingrepen) uitgevoerd. De patiënt krijgt een heel lichte verdoving en wordt onder hypnose gebracht. Patiënten worden naar een 'veilige plek' geloodst voor de duur van de operatie. De resultaten zijn doorgaans zeer bevredigend. Volgens studies zijn patiënten na afloop minder vermoeid, hebben ze minder pijn en hebben ze minder medicijnen nodig.

Bron: Het Nieuwsblad - http://www.nieuwsblad.be/Article/Detail ... =GES24UBGI